https://www.youtube.com/live/gX0qbPrCEs4
KARABAŞ TECVİDİ ZAMİR
ZAMİR
Soru :: Zamir neye denir?
Cevap : Kelimenin aslından olmayan (yuvarlak gözlü hâlara) zamir denir.
Soru :: Bu zamirler hangi hallerde med olur?
Cevap : Zamirin makabli hareketli olduğu olduğu zaman medd olur.(uzatılır)
MİSAL:İNNEHU-BİHİ-VELEHU-RABBUHU-MİNERİHİ GİBİ
Soru :: Zamirler hangi hallerde med olunmaz?
Cevap : Zamirlerin mâkabli sakin olduğu zaman med edilmez (çekilmez).
MİSAL: ĞALEYHİ-İLEYHİ-FİHU-MİNHİ-ĞANHU GİBİ
Zamirden sonra gelen kelime sakin ise, zamir med edilmez.
MİSAL: KURSİYYUHUSSEMAVATİ GİBİ
Soru :: Zamirlerde değişik durum var mıdır?
Cevap : Vardır.
VEMANEFGEHU-LEMYENTEHİ-FEVAKİHU
Kelimelerindeki yuvarlak hâler zamir gibi yazılmıştır, fakat zamir değildir. Onun için
de medd edilmezler (uzatılmazlar).
Bir de Furkân suresinde bulunan: FİHİUAHANE
De ki Fihi medd edilir (uzatılır). Bu kaide (kural) dışında kalmaktadır. Fihi zamirdir.
Ama uzatılır. Bu zamirin uzatılışında iki sebep vardır: Birincisi, mana bakımındandır ki
azab-ı mazâaf üzerine tenbih ve ikazdır ki erbâbına mâlumdur.
İkincisi, Hânın esresinden, mimin ötresine geçmek lisâna ağır geldiğindendir. Hâyı
uzatarak okumak bu külfeti kaldırıp kolaylık sağlar.
Bir de YERZEHULEKUM
De ki zamir olan hânın evveli harekeli olduğu halde çekilmez.
Görünüştde hânın evveli her ne kadar harekeli gibi ise de aslında harekeli değil
sakindir. Çünkü YERZEHUNUN ASLI - YERZAHU dır.
Cümlede in-i şartıye vardır. Bundan dolayı elif lâfzan düşmüş olduğundan, hükmen
hânın mâkabli sâkin demektir. Zamirlerin mâkabilleri sâkin olunca, umum kaideye göre
zamirler çekilmez – uzatılmaz. Misallerini kendi bölümlerinde gördük. Bazı yerlerde bir
kaç kelime kural dışı gelmiş gibi görünürse de incelikleri, sebepleri vardır, arzettiğimiz
gibi.
