https://www.youtube.com/watch?v=GJ4FYPxoiHk
HİCRİ YILBAŞI
HİCRİ YILBAŞI
HİCRİ YILBAŞI (MUHARREMİN 1. GECESİ)
Peygamber efendimiz 622’de Mekke’den Medine’ye hicret etti. miladi 20 Eylül Pazartesi günü, Medine’nin Kuba köyüne geldi. Bu tarih Müslümanların şemsi yılbaşı oldu. O yılın Muharrem ayının 1. günü de, hicri [kameri] yılbaşı oldu. Muharrem ayının birinci gecesi Müslümanların yılbaşı gecesidir.
Bu geceyi ihya etmeli ve saygı göstermeli. Saygı göstermek, günah işlememekle olur. Zilhicce ayının son günü ve Muharrem ayının birinci günü oruç tutan, o yılın tamamını oruç tutmuş gibi sevaba kavuşur. Bir hadis-i şerifte, (Ramazandan sonra en faziletli oruç, Muharrem ayında tutulan oruçtur) buyuruldu.
Muharrem ayı Müslümanların takvim başlangıcı, hicri yılbaşıdır. Rasul-i Ekrem (sav) Efendimiz Mekke’de on üç yıl insanları Allah’a davet etti. Bu daveti kabul etmeyen müşrikler Hz. Peygamber ve Müslümanlara baskı yapmaya başladılar. Bunun üzerine Hz. Peygamber Müslümanların Medine’ye hicret etmelerini emretti. Kendisi de miladi 622 yılında Allah’ın izin ve emriyle hicrete karar verdi. Hz. Ebubekr ile birlikte Hicret etti.
Hicri takvim: Peygamberimizin Mekke'den Medine'ye hicretini başlangıç kabul eden ve ayın dünya çevresinde dolanımını esas alan bir takvim sistemidir.
İslamiyet'ten önce, her önemli olay tarih başlangıcı olarak kabul edilirmiş. En son fil vakası da takvim başlangıcı olarak kabul edilmiştir. Bu uygulamada seneler, her önemli olaya göre sayılarak geldiğinden birçok karışıklıklara sebep oluyordu.
Hz. Ömer’in halifeliği döneminde hicretin 16. yılında Miladi 638 yılında Hz. Ömer (r.a.) Medine'de bir meclis topladı. O toplantıda Hz. Ali'nin (r.a.) teklifi ve mecliste bulunanların kabulü ile Hz. Muhammed (s.a.v.)'in Mekke'den Medine'ye hicreti, İslâm tarihinin (hicri takvimin) başlangıcı ve muharrem ayının da bu yılın ilk ayı olması kararlaştırılmıştır. Fakat Rasulullah hicrete, Muharrem ayında değil safer ayinin 27.günü Hz. Ebubekir ile birlikte çıkmıştır.
Hicri aylar;
Muharrem, Safer, Rebiulevvel, Rebiulahir, Cemaziyülevvel, Cemaziyelahir, Receb, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade Ve Zilhicce seklinde sıralanırlar.Muharrem ayı Müslümanların takvim başlangıcı, hicri yılbaşıdır. Rasul-i Ekrem (sav) Efendimiz miladi 622 yılında Mekkeden medineye hicretini esas alan Hicri takvim: ayın hareketleri esas almakta olup 12 ay ve 355 gündür. İslamiyet’ten önce, önemli olaylar tarih başlangıcı olarak kabul edilirdi. Bu durun karışıklıklara sebep olurdu.
Hz. Ömer’in halifeliği döneminde hicretin 16. yılında Miladi 638 yılında Medine’de bir meclis toplanır. Hz. Ali’nin (r.a.) teklifi ve mecliste bulunanların kabulü ile Hz. Muhammed (s.a.v.)’in Mekke’den Medine’ye hicreti, İslâm tarihinin (hicri takvimin) başlangıcı ve muharrem ayının da bu yılın ilk ayı olması kararlaştırılır.
İslam dininde zamana bağlı ibadetlerin kameri takvime göre belirlenmesi hicri takvimin önemini artırmıştır. Ramazan, kurban, hac, mübarek zamanlar, zekat, kefaretler hep bu esasa göre yerine getirilmektedir.
Hicri Yılbaşı
Müslümanlar için bir dönüm noktası olan hicret, tarihte yeni bir sayfa açmıştır. Hz. Ömer’in halifeliği döneminde hicretin gerçekleştiği gün, Hz. Ali’nin teklifiyle hicrî takvimin başlangıcı sayılmıştır. O günden itibaren de İslam âleminde 1 Muharrem hicrî takvimin başlangıcı olarak kabul görmüştür.
Müslümanlar için bir milat olan hicret; Allah’a ve O’nun Kutlu Elçisi Rahmet Peygamberine gönülden bağlılığın bir ifadesi; hakka, hakikate, ilme, irfana ve medeniyete yapılan yolculuktur.
Hicret, Allah rızası için; anadan, babadan, evlattan, yardan, diyardan, maldan, mülkten hatta candan vazgeçmenin ibretli ve meşakkatli bir öyküsü; Yüce dinimizin rahmet yüklü mesajlarını bütün insanlığa ulaştırmak için çıkılan kutlu yolculuğun adıdır. Öyle ki tebliğ hicreti doğurmuş, hicret ise tebliği yoğurmuştur. Kısaca hicret Müslümanlar için bir milattır.
Hicret, Allah yolunda fedakârlığın, yardımlaşmanın kardeşliğin zirvesidir..
Peygamber efendimiz 622’de Mekke’den Medine’ye hicret etti. miladi 20 Eylül Pazartesi günü, Medine’nin Kuba köyüne geldi. Bu tarih Müslümanların şemsi yılbaşı oldu. O yılın Muharrem ayının 1. günü de, hicri [kameri] yılbaşı oldu. Muharrem ayının birinci gecesi Müslümanların yılbaşı gecesidir.
Bu geceyi ihya etmeli ve saygı göstermeli. Saygı göstermek, günah işlememekle olur. Zilhicce ayının son günü ve Muharrem ayının birinci günü oruç tutan, o yılın tamamını oruç tutmuş gibi sevaba kavuşur. Bir hadis-i şerifte, (Ramazandan sonra en faziletli oruç, Muharrem ayında tutulan oruçtur) buyuruldu.
Muharrem ayı Müslümanların takvim başlangıcı, hicri yılbaşıdır. Rasul-i Ekrem (sav) Efendimiz Mekke’de on üç yıl insanları Allah’a davet etti. Bu daveti kabul etmeyen müşrikler Hz. Peygamber ve Müslümanlara baskı yapmaya başladılar. Bunun üzerine Hz. Peygamber Müslümanların Medine’ye hicret etmelerini emretti. Kendisi de miladi 622 yılında Allah’ın izin ve emriyle hicrete karar verdi. Hz. Ebubekr ile birlikte Hicret etti.
Hicri takvim: Peygamberimizin Mekke'den Medine'ye hicretini başlangıç kabul eden ve ayın dünya çevresinde dolanımını esas alan bir takvim sistemidir.
İslamiyet'ten önce, her önemli olay tarih başlangıcı olarak kabul edilirmiş. En son fil vakası da takvim başlangıcı olarak kabul edilmiştir. Bu uygulamada seneler, her önemli olaya göre sayılarak geldiğinden birçok karışıklıklara sebep oluyordu.
Hz. Ömer’in halifeliği döneminde hicretin 16. yılında Miladi 638 yılında Hz. Ömer (r.a.) Medine'de bir meclis topladı. O toplantıda Hz. Ali'nin (r.a.) teklifi ve mecliste bulunanların kabulü ile Hz. Muhammed (s.a.v.)'in Mekke'den Medine'ye hicreti, İslâm tarihinin (hicri takvimin) başlangıcı ve muharrem ayının da bu yılın ilk ayı olması kararlaştırılmıştır. Fakat Rasulullah hicrete, Muharrem ayında değil safer ayinin 27.günü Hz. Ebubekir ile birlikte çıkmıştır.
Hicri aylar;
Muharrem, Safer, Rebiulevvel, Rebiulahir, Cemaziyülevvel, Cemaziyelahir, Receb, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade Ve Zilhicce seklinde sıralanırlar.Muharrem ayı Müslümanların takvim başlangıcı, hicri yılbaşıdır. Rasul-i Ekrem (sav) Efendimiz miladi 622 yılında Mekkeden medineye hicretini esas alan Hicri takvim: ayın hareketleri esas almakta olup 12 ay ve 355 gündür. İslamiyet’ten önce, önemli olaylar tarih başlangıcı olarak kabul edilirdi. Bu durun karışıklıklara sebep olurdu.
Hz. Ömer’in halifeliği döneminde hicretin 16. yılında Miladi 638 yılında Medine’de bir meclis toplanır. Hz. Ali’nin (r.a.) teklifi ve mecliste bulunanların kabulü ile Hz. Muhammed (s.a.v.)’in Mekke’den Medine’ye hicreti, İslâm tarihinin (hicri takvimin) başlangıcı ve muharrem ayının da bu yılın ilk ayı olması kararlaştırılır.
İslam dininde zamana bağlı ibadetlerin kameri takvime göre belirlenmesi hicri takvimin önemini artırmıştır. Ramazan, kurban, hac, mübarek zamanlar, zekat, kefaretler hep bu esasa göre yerine getirilmektedir.
Hicri Yılbaşı
Müslümanlar için bir dönüm noktası olan hicret, tarihte yeni bir sayfa açmıştır. Hz. Ömer’in halifeliği döneminde hicretin gerçekleştiği gün, Hz. Ali’nin teklifiyle hicrî takvimin başlangıcı sayılmıştır. O günden itibaren de İslam âleminde 1 Muharrem hicrî takvimin başlangıcı olarak kabul görmüştür.
Müslümanlar için bir milat olan hicret; Allah’a ve O’nun Kutlu Elçisi Rahmet Peygamberine gönülden bağlılığın bir ifadesi; hakka, hakikate, ilme, irfana ve medeniyete yapılan yolculuktur.
Hicret, Allah rızası için; anadan, babadan, evlattan, yardan, diyardan, maldan, mülkten hatta candan vazgeçmenin ibretli ve meşakkatli bir öyküsü; Yüce dinimizin rahmet yüklü mesajlarını bütün insanlığa ulaştırmak için çıkılan kutlu yolculuğun adıdır. Öyle ki tebliğ hicreti doğurmuş, hicret ise tebliği yoğurmuştur. Kısaca hicret Müslümanlar için bir milattır.
Hicret, Allah yolunda fedakârlığın, yardımlaşmanın kardeşliğin zirvesidir..
HİCRİ TAKVİM NEDİR?
Hicri takvim, Hz. Muhammed’in Mekke’den Medine’ye hicret ettiği (M.S. 622) yılı başlangıç alan ve Ay'ın Dünya etrafındaki dönüşünü (evrelerini) esas alan bir takvim sistemidir. İslam alemi tarafından dini günlerin, oruç ve hac gibi ibadetlerin zamanlarını belirlemek için kullanılan İslami takvimdirHİCRİ YILBAŞI:MUHASEBE ZAMANI
16 HAZİRAN 2026 SALI Muharrem ayının ilk günüdür. Hicri olarak 1448 yılına gireceğiz inşaallah. Hicret, İslâm tarihinin en önemli hadisesidir. Müslümanlar, müşrik ve kâfirlerin zulmünden kurtulmuş, İslam dini ise geniş kitlelere yayılma imkânı bulmuştur. Hicretten 17 yıl sonra, Hz. Ali’nin teklifiyle, Hz. Ömer zamanında Hz. Peygamberin hicret ettiği yılın 1 Muharrem’i olan 16 Temmuz 622 tarihi; “Hicrî-Kamerî Takvim” için,“Takvim Başlangıcı” olarak kabul edilmiştir. O gün onlar az sayıda, güçsüz, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmış, ama yürekten inanmış, inancı uğruna serden geçmiş Mü’min bir topluluktu. Kur’an-ıKerim onların bu durumunu Kitab-ı Aziz’in de şu şekilde bahseder.
وَاذْكُرُٓوا اِذْ اَنْتُمْ قَل۪يلٌ مُسْتَضْعَفُونَ فِي الْاَرْضِ تَخَافُونَ اَنْ يَتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُفَاٰوٰيكُمْ وَاَيَّدَكُمْ بِنَصْرِه۪ ,
وَرَزَقَكُمْمِنَ الطَّيِّبَاتِ لَعَلَّكُمْتَشْكُرُونَ ﴿٢٦
AYET: “O vakti hatırlayınki siz yeryüzünde güçsüz ve zayıf idiniz. İnsanların sizi kapıp götürmesindenkorkuyordunuz. Derken Allah sizi barındırdı, yardımıyla destekledi ve sizitemiz şeylerden rızıklandırdı ki şükredesiniz.” (Enfâl,8/26)
... ve işin önemini daha iyi anlamakiçin o vakitleri hatırlayınız ki, hani siz gayet azınlık idiniz, ve ezilmekisteniyordunuz. Mekke'de iken Kureyş'in elinde hemen ezilebilecek zayıf birazınlık idiniz. Veya daha önce Farslar ve Bizanslılar açısından önemsizgörülen, küçümsenen ve onların idareleri altında ezilen bir topluluk idiniz.İnsanların sizi ezip geçivermesinden korkuyordunuz. Çevredeki insanlar sizeböylesine bir kin ve öfkeyle bakıyorlardı ve siz onlardan kendinizi koruyacakdurumda da değildiniz, sizin için güvenli bir yer de yoktu. Daha sonra Allahsizi yerleştirdi, yuva sahibi yaptı. Medine'ye göç ettirip, iskân eyledi,emniyet ve asayiş verdi, ve sizi yardımıyla güçlendirdi. Ensar'ı size yardımcıyaptı, melekler ile imdat eyledi ve Bedir'de zafer ihsan edip güçlendirdi ve okâfirlere karşı sizi destekledi, helâl ve güzel nimetlerden size rızıklar ihsanetti, ganimetler nasip eyledi. Hasılı o ezilmişlikten, o aşağılanmışlıktan kurtarıp, böyle şanlı ve şerefli bir hayata geçirdi, ki, şükredesiniz. Bu nimetleri hatırlayıp şükrünü eda edesiniz. (Elmalı Tefsirinden)
Bugün Alem-i İslam olarak bizde ezilmek isteniyoruz. Sayıca az değiliz ama yine de her türlü hakaret, ihanet, katl ve tecavüze maruz kalıyoruz. Küçük bir topluluğu çok kısa sürede tüm imparatorluklarına hakim kılan tüm dünyaya medeniyette üstad yapan Rabbimiz O’nun ipine tam manasıyla sarıldığımız anda Müslüman’ın layık olduğu şehamet, izzet ve vakarını tesis edecek vetekrardan tüm dünyaya maddi- manevi üstad eyleyecektir. Rabbimiz dünya-ahiretbizlere hayat veren bir çağrıda bulunmaktadır.
يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا اسْتَج۪يبُوا لِلّٰهِ وَلِلرَّسُولِاِذَا دَعَاكُمْ لِمَا يُحْي۪يكُمْۚ وَاعْلَمُٓوا اَنَّ اللّٰهَ يَحُولُ بَيْنَالْمَرْءِ وَقَلْبِه۪ وَاَنَّهُٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُونَ ﴿٢٤
AYET: Ey iman edenler! Peygamber sizi, size hayatverecek şeylere davet ettiği zaman, Allah'a ve Resul'e icabet edin. Ve bilin kiAllah, kişi ile kalbi arasına girer. Ve siz kesinkes O'nun huzurundatoplanacaksınız. (Enfâl,8/24)
Allah ve resulününçağrısına cevap verme ve gereğini yerine getirme vazifesini daha geniş ve genelbir çerçeve içinde anlamak gerekir. Buna göre Hz. Peygamber zamanında onunçağrısına uymak, yanında yer almak, emirlerini yerine getirmek nasıl çağrıyauymaksa, ondan sonra gelenlerin Kur’an ve Sünnet’in buyruklarına uyması, bunauygun bir hayat sürmesi de onların çağrısına uymaktır. Esasen bu çağrıya uymakyalnızca müminlerin değil, bütün insanların faydasınadır ve insanlığınmeselesidir. Çünkü Allah ve resulünün insanlara öğrettikleri ve hayatageçirilmesini istedikleri bilgi, inanç ve uygulamalar insanlara hayat verecekmahiyette ve niteliktedir. Burada “hayat vermeyi, ihya etmeyi” en genişmânasıyla almak gerekir. Dinin emirleri sağlıklı yaşamanın kurallarını ihtivaettiğinden, insan fıtratına uygun olduğundan, biyolojik mânada hayatvermektedir. İnsanın ruh ve beden sağlığını tehdit eden stres, yalnızlaşma,ümitsizlik ve çeşitli korkuların önemli sebeplerinden birisi insanın maddedünyasında tutuklu kalıp, iman ve mâneviyâtın huzur ve rahatlık bahşeden geniş ufkundanmahrum olmasıdır. Allah ile beraber olma ve O’nun eşi bulunmaz koruması altındabulunma şuurunun insana verdiği güç onu, psikolojik olarak canlı tutmakta, ihyaetmektedir. Dünyayı bir imtihan yeri olarak gören, burada insanların bazıödevlerinin bulunduğuna inanan, bu ödevlerin yerine getirilmesi halinde kişininiki cihanda mutlu olacağına iman eden bir kimseye göre dinin emirleri, hayatınamacını gerçekleştirme çabasında ona rehberlik ederek insanı ihya etmekte,hayatın boşa gitmemesini sağlamaktadır. İslâm kelimesinin kök mânası “barış veesenlik”tir, doğru anlaşıldığında din olarak İslâm’ın da bir barış çağrısıolduğu anlaşılacaktır. Dinin talebi, zulmün ve baskının yer almadığı, hukuk veadaletin hâkim olduğu bir dünya düzenidir. Bu mânada Allah ve resulününçağrısı, bütün dünya insanları için “barış içinde yaşama” çağrısıdır.
“İnsan ilekalbinin arası” ifadesi bir deyim olup bundan insanın şuuru, aklı ve duygularıkastedilmektedir. Buralarda bulunan hiçbir bilgiyi, kararı, eğilimi, duyguyuAllah’tan gizlemek mümkün değildir. Allah’ın çağrısına içtenlikle katılanlarlamenfaati için öyle görünenleri Allah bilir ve ayırır. Ayrıca hiçbir beşeringiremeyeceği, bilemeyeceği ve müdahale edemeyeceği bu alanlara Allah müdahaleedebilir; inanç, bilgi ve duyguların değişmesini sağlayabilir. Bu sebeplekullar rablerine sığınmalı; inanç, duygu ve düşüncelerini güzelleştirmesi içinO’na yakarmalı, “Ey durumları değiştiren, gönülleri evirip çeviren rabbim!Halimi ve gönlümü güzelleştir” diye niyazda bulunmalıdır (Hz.Peygamber’in duası için bk. Müsned, IV, 182; VI, 91). (Kur'anYolu Tefsiri Cilt: 2 Sayfa:679-680)MUHARREM AYI
Muharrem ayı hem İslam gelmeden önce hem de İslam geldikten sonra hep önemli olan aylardan biridir. Muharrem, Hicri takvimin ilk ayıdır. Sami dinlerde ve Yüce Dinimiz İslam’da özel bir yere sahip olan Aşure günü muharrem ayı içerisindedir. Sözlükte “haram kılınan, yasaklanan kutsal olan, saygı duyulan” anlamlarına gelen Muharrem, savaşmanın haram kabul edildiği dört aydan biridir.
أفْضَلُ الصِّيَامِ بَعْدَ رَمَضَانَ شَهْرُ اللّهِ الْمُحَرَّمُ، وَأفْضَلُ الصلاة بَعْدَ الْمُكْتُوبَةِ صلاة اللَّيْلِ
“Tarihi tekerrür diye tarif ediyorlar / Hiç ibret alınsaydı tekerrür mü ederdi?”
Her dinin, milletin kutsal veya diğer zaman dilimlerinden farklı kabul ettiği kendine özgü belirli gün ya da ayları vardır. Yüce Dinimiz İslâm’da da bu tür gün, gece ve aylar mevcuttur. Şüphesiz insan için en değerli mefhumlardan birisi zamandır. Çünkü her şey zaman içinde var olmakta, gelişmekte ve yine zaman içinde yok olmaktadır. İnsan hayatında önemli bir yere sahip olan ilim, amel, servet ve diğer bir çok değer, zaman içinde elde edilebilmektedir. Zamanı, gerektiği şekilde değerlendirebilenler hem dünyada hem de âhirette huzuru yakalayacaklardır. Zira Kur’an-ı Kerim’de zamanın öneminin bir sûre ile vurgulanması gerçekten anlamlıdır:
إِنَّ الْإِنسَانَ لَفِي خُسْرٍ وَالْعَصْر ِ
AYET: “Andolsun asra ki insan gerçekten ziyan içindedir…” (Asr, 103/1)
نِعْمَتَانِ مَغْبُونٌ فِيهِمَا كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ: الصِّحَةُ وَالْفَرَاغُ
HADİS: “İki nimet vardır ki insanların çoğu bunların değerinden habersizdirler. Bunlar sağlık ve boş zamandır.” ( Buhâri, Rikâk, 1; VII, 170) buyurmak suretiyle zamanın ve sağlığın önemine dikkat çekmiştir.
اِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فى كِتَابِ اللّٰهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَ مِنْهَا اَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذٰلِكَ الدّينُ الْقَيِّمُ فَلَا تَظْلِمُوا فيهِنَّ اَنْفُسَكُمْ
AYET: “Şüphesiz, Allah’ın gökleri ve yeri yarattığı günkü yazısında, Allah katında ayların sayısı on ikidir. Bunlardan dördü haram aylardır. İşte bu Allah’ın dosdoğru kanunudur. Öyleyse o aylarda kendinize zulmetmeyin.” (Tevbe, 9/36)
“Haram aylar” Cahiliye devri uygulamasına göre, hürmet edilmesi gereken, savaş yapılması ve kan dökülmesi yasak olan Kameri aylar demektir. “Haram aylar” nitelemesinin, bu aylarda yapılacak ibadetlere daha çok sevap, günahlara ise daha çok ceza verilecek olmasına dayandığı da ifade edilmiştir. Bu aylardan Muharrem birinci, Recep yedinci, Zilkade on birinci ve Zilhicce de on ikinci aydır.
“Haram aylar” içinde Muharrem ayının ayrı bir yeri ve önemi vardır. Bu ayrıcalığı “Muharrem”adından da fark etmek mümkündür. Zira “muharrem” kelimesi, “haram kılınmış”, “hürmete layık” anlamlarına gelmektedir.
Bu dört ayın hürmeti öteden beri süre gelen dini bir uygulamadır. Hz.İbrahim ve İsmail (a.s.) zamanından beri Araplar bu esasa riayet ede gelmişlerdi.
Tarihi süreç içerisinde Hz. Nuh peygamberle başlayıp İbrahim ve İsmail ile devam etmiş ehli kitap dediğimiz Yahudi ve Hıristiyanlar için ve ayrıca cahiliye toplumu için önemli bir yere sahip olmuş ve mukaddes kabul edilmiş, haram aylarda savaş yapılmamış, barış zamanı olmuştur.
MUHARREM AYININ ÖNEMİ
نِعْمَتَانِ مَغْبُونٌ فِيهِمَا كَثِيرٌ مِنَ النَّاسِ: الصِّحَةُ وَالْفَرَاغُ
HADİS: “İki nimet vardır ki insanların çoğu bunların değerinden habersizdirler. Bunlar sağlık ve boş zamandır.” ( Buhâri, Rikâk, 1; VII, 170) buyurmak suretiyle zamanın ve sağlığın önemine dikkat çekmiştir.
اِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فى كِتَابِ اللّٰهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمٰوَاتِ وَالْاَرْضَ مِنْهَا اَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذٰلِكَ الدّينُ الْقَيِّمُ فَلَا تَظْلِمُوا فيهِنَّ اَنْفُسَكُمْ
AYET: “Şüphesiz, Allah’ın gökleri ve yeri yarattığı günkü yazısında, Allah katında ayların sayısı on ikidir. Bunlardan dördü haram aylardır. İşte bu Allah’ın dosdoğru kanunudur. Öyleyse o aylarda kendinize zulmetmeyin.” (Tevbe, 9/36)
“Haram aylar” Cahiliye devri uygulamasına göre, hürmet edilmesi gereken, savaş yapılması ve kan dökülmesi yasak olan Kameri aylar demektir. “Haram aylar” nitelemesinin, bu aylarda yapılacak ibadetlere daha çok sevap, günahlara ise daha çok ceza verilecek olmasına dayandığı da ifade edilmiştir. Bu aylardan Muharrem birinci, Recep yedinci, Zilkade on birinci ve Zilhicce de on ikinci aydır.
“Haram aylar” içinde Muharrem ayının ayrı bir yeri ve önemi vardır. Bu ayrıcalığı “Muharrem”adından da fark etmek mümkündür. Zira “muharrem” kelimesi, “haram kılınmış”, “hürmete layık” anlamlarına gelmektedir.
Bu dört ayın hürmeti öteden beri süre gelen dini bir uygulamadır. Hz.İbrahim ve İsmail (a.s.) zamanından beri Araplar bu esasa riayet ede gelmişlerdi.
Tarihi süreç içerisinde Hz. Nuh peygamberle başlayıp İbrahim ve İsmail ile devam etmiş ehli kitap dediğimiz Yahudi ve Hıristiyanlar için ve ayrıca cahiliye toplumu için önemli bir yere sahip olmuş ve mukaddes kabul edilmiş, haram aylarda savaş yapılmamış, barış zamanı olmuştur.
MUHARREM AYININ ÖNEMİ
Hicret bu ayda neticelenmiştir
Hicri/kameri takvimin başlangıcıdır
İbadetlerdeki zaman mefhumu kameri takvime göre ayarlanmaktadır.
Meydana gelen bir çok olay tarihin akışını değiştirmiştir.
Hicri/kameri takvimin başlangıcıdır
İbadetlerdeki zaman mefhumu kameri takvime göre ayarlanmaktadır.
Meydana gelen bir çok olay tarihin akışını değiştirmiştir.
MUHARREMİM 10. GÜNÜ AŞURE VE ORUCU
Aşura orucu önemlidir.
Aşure tatlısı insanları birbirine bağlamaktadır
İslam’ın zuhurundan sonra da Muharrem ayı, dini, sosyal ve tarihi önemi haiz olaylara sahne olmuştur. Hicret ve hicri takvim, aşura ve kerbela. Bu durum Muharrem ayını, İslam kültürü açısından daha da ön plana çıkarmaktadır.
Aşura orucu önemlidir.
Aşure tatlısı insanları birbirine bağlamaktadır
İslam’ın zuhurundan sonra da Muharrem ayı, dini, sosyal ve tarihi önemi haiz olaylara sahne olmuştur. Hicret ve hicri takvim, aşura ve kerbela. Bu durum Muharrem ayını, İslam kültürü açısından daha da ön plana çıkarmaktadır.
Âşura Gününde ilk akla gelen ibadet oruç tutmaktır.
Muharrem ayı ve Âşura Günü, Ehl-i Kitap olan Hıristiyan, Yahudi ve İslam öncesi Cahiliye Arapları tarafından mukaddes kabul ediliyor ve oruç tutuluyordu. İslam’da da oruç ibadeti farz kılınmadan önce İbrahim’i bir ibadet olarak aşure gününde oruç tutuluyordu.
قَدِمَ رَسُولُ اللّهِ صَلَّي اللّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَة فَرَأى الْيَهُودَ تَصُومُ يَوْمَ عَاشُورَاءَ فَقَالَ: مَا هَذَا؟ قَالُوا يَوْمٌ صَالِحٌ نَجَّى اللّهُ تَعَالَى فِيهِ بَنِى إِسْرَائِيلَ مِنْ عَدُوِّهِمْ فَصَامَهُ مُوسَى. فَقَالَ صَلَّي اللّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَنَا أَحَقُّ بِمُوسَى مِنْكُمْ فَصَامَهُ وَأمَرِ بِصِيَامِهِ
İbni Abbas’ın şöyle değdiği rivayet edilmiştir:
Muharrem ayı ve Âşura Günü, Ehl-i Kitap olan Hıristiyan, Yahudi ve İslam öncesi Cahiliye Arapları tarafından mukaddes kabul ediliyor ve oruç tutuluyordu. İslam’da da oruç ibadeti farz kılınmadan önce İbrahim’i bir ibadet olarak aşure gününde oruç tutuluyordu.
قَدِمَ رَسُولُ اللّهِ صَلَّي اللّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَة فَرَأى الْيَهُودَ تَصُومُ يَوْمَ عَاشُورَاءَ فَقَالَ: مَا هَذَا؟ قَالُوا يَوْمٌ صَالِحٌ نَجَّى اللّهُ تَعَالَى فِيهِ بَنِى إِسْرَائِيلَ مِنْ عَدُوِّهِمْ فَصَامَهُ مُوسَى. فَقَالَ صَلَّي اللّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَنَا أَحَقُّ بِمُوسَى مِنْكُمْ فَصَامَهُ وَأمَرِ بِصِيَامِهِ
İbni Abbas’ın şöyle değdiği rivayet edilmiştir:
HADİS: “Hz. Peygamber Medine’ye geldiğinde Yahudilerin Aşûre günü oruç tuttuklarını gördü. “Bu nedir (niçin oruç tutuyorsunuz)?” diye sordu. “Bu hayırlı bir gündür. Bu, Allah’ın İsrail oğullarını düşmanlarından kurtardığı, bu sebeple de Musa’nın oruç tuttuğu gündür” dediler. Bunun üzerine Hz. Peygamber (s.a.v.)
HADİS: “Ben Musa’ya sizden daha layığım” buyurdu ve hem kendisi bu günde oruç tuttu, hem de başkalarına oruç tutmalarını emretti.” (Buhari,Savm, 69; II, 251)
HİCRİ AYLAR
Muharrem, Safer, Rebiulevvel, Rebiulahir, Cemaziyülevvel, Cemaziyelahir, Receb, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade Ve Zilhicce seklinde sıralanırlar.
Hz. Peygamber Aşûre günü oruç tutmayı teşvik etmiş ve Bu oruç, büyük günahlardan kaçınmak şartıyla bir yıl boyunca işlenen küçük günahlara keffâret olacağını bildirmiştir.
HİCRİ AYLAR
Muharrem, Safer, Rebiulevvel, Rebiulahir, Cemaziyülevvel, Cemaziyelahir, Receb, Şaban, Ramazan, Şevval, Zilkade Ve Zilhicce seklinde sıralanırlar.
Hz. Peygamber Aşûre günü oruç tutmayı teşvik etmiş ve Bu oruç, büyük günahlardan kaçınmak şartıyla bir yıl boyunca işlenen küçük günahlara keffâret olacağını bildirmiştir.
İSLAM TARİHİNDE AŞURA GÜNÜNÜN ÖNEMİ
1- Allah, Hz Musa (as) a, Âşura Gününde bir mucize ihsan etmiş, denizi yararak Firavun ile ordusunu sulara gömmüştür
2- Hz Nuh (as), gemisini Cûdi Dağının üzerine Aşure Gününde demirlemiştir
3- Hz Yunus (as), balığın karnından Aşura Günü kurtulmuştur
4- Hz Âdem (as) ın tevbesi Aşura Günü kabul edilmiştir
5- Hz Yusuf, kardeşlerinin atmış olduğu kuyudan Aşure Günü çıkarılmıştır
6- Hz İsa (as), o gün dünyaya gelmiş ve o gün semâya yükseltilmiştir
7- Hz Davud (as) ın tevbesi o gün kabul edilmiştir
8- Hz İbrahim (as) ın oğlu Hz İsmail o gün doğmuştur
9- Hz Yakub (as) ın, oğlu Hz. Yusuf’un hasretinden dolayı kapanan gözleri o gün görmeye başlamıştır
10- Hz Eyyûb (as), hastalığından o gün şifaya kavuşmuştur.
11- Hz. Aişe'nin belirttiğine göre, Kâbe’nin örtüsü daha önceleri Aşure gününde değiştirilirdi.
12- Muharrem ayı, tarihte bazı büyük acılardan kurtuluş ayı olduğu gibi, bu ayda unutulmaz acılar da yaşanmıştır. Rasulullah (sav)’ın
HZ HÜSEYİN(RA) AŞURE GÜNÜ ŞEHİT EDİLMİŞTİR
"Hasan ve Hüseyin cennet ehlinin gençlerinin efendileridir. Babaları onlardan daha hayırlıdırlar”[10] diye nitelediği torunlarından Hz. Hüseyin’in Kerbelâ’da şehit edilmesi Muharrem ayının onuncu gününe rastlamaktadır
İslam tarihinde özel bir yeri olan Peygamber torunu Hz. Hüseyin, Hicrî 61. Yılında Şehit düştüğünde 57 yaşında idi.
Bilindiği gibi, sevgili peygamberimizin torunu Hz. Hüseyin, o dönemde cereyan eden siyasi kargaşa ve çatışmalar neticesinde, müessif bir şekilde öldürülmek suretiyle şehit edilmiştir. Bu üzücü olay, Hz. Peygamberi ve ailesini seven müminlerin gönüllerinde silinmez izler bırakmıştır.
Hz. Hüseyin’in şehadeti, bilhassa şehit oluş şekli her Müslüman’ı oldukça üzmüş, kalbini kanatmıştır. Her Müslüman’ı derinden yaralayan bu acı hadiseyi tasvip etmek elbette ki mümkün değildir. Ancak bu acıyı Müslümanlar arasında husûmet sebebi yapmak, ebetteki öncelikle Hz. Hüseyin’in aziz ruhunu incitir. Her şeyden evvel Rasulullah’ı, onun Ehl-i beytini ve sahabîlerini severiz; onları ancak rahmetle yâd eder ve yüce Rabbimizin Kur’an-ı Kerim’de öğrettiği şu duayı yaparız:
“Bizi ve bizden önce iman etmiş olan kardeşlerimizi bağışla ve iman etmiş kardeşlerimizden hiç birine karşı, kalplerimizde yersiz ve uygunsuz düşüncelere (kin) yer bırakma. Şüphesiz sen, çok merhametli ve çok şefkatlisin.[11]
İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor
Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:
HADİS: "Nimetleriyle sizi beslediği için Allah'ı sevin. Beni de Allah sevgisi için sevin. Ehl-i Beytimi de benim sevgim için sevin."[12]
Bu Hadis Rabbimizi sevmenin fıtrî ve tabii bir şey olduğunu bildiriyor. Allah'ı sevdik mi ister istemez kendisini yani Hz. Peygamber'i seveceğiz, çünkü O, Habîbullah'tır. Dostun dostu sevilir. Ayrıca Kur'an'da Allah'ı sevenlere, Resûlullah'a ittiba ve onu sevmek emredilmiştir. Resûlullah’ı sevince, onun sevdikleri ve sevilmesini emrettikleri de sevilecektir. Âl-i Beyt bunlardandır: Resûlullah hem sevmiştir, hem de sevmemizi emretmiştir. Âl-i Beyt Aleyhissalâtu vesselâm'ın bu alâkası, akrabalık gayretinin bir sonucu olmayıp, risalet vazifesinin icabı olduğunu, ileride sayıca çok artacak ümmetinin, yeryüzünün her tarafına dağılarak İslâm'a fıtrî bağlarla bağlı ve ciddi taraftar bir cemaat teşkil edeceğini; ilim, maneviyat, cihad gibi cemiyetlerin dinamiği olan, milletlerin ayakta kalmasını sağlayan ve devamları için şart olan hususlarda onların daima önde olacakları ve onların sevilmesi ve sayılmasının ümmetî birliğe temel teşkil edeceği hikmetine dayandığını hatırlatır.[13]
Bizlere düşen görev bu sevgi ile, tarihten ders alarak benzer olayların bir daha tekerrür etmemesini ve Müslümanların birbirleriyle kardeş olmalarını temin etmektir.
Merhum Şair Mehmed Akif’in dediği gibi,
“Tarihi tekerrür diye tarif ediyorlar
Hiç ibret alınsaydı tekerrür mü ederdi?”
Muharrem ayınızı, hicri yılbaşınızı, Âşüre gününüzü tebrik eder, Ümmet-i Muhammed’in Kerbelâ gibi acıları bir daha yaşamamasını yüce Rabbimiz’den niyaz ederim.[14]
İslam kültürü içerisinde önemli zaman dilimleri vardır Bunlar Müslümanlar tarafından dört gözle beklenir, gelince de gereği yapılır Bu müstesna zaman dilimlerinden birisi de Aşure günüdür Bu gün diğer günlere nazaran farklı bir öneme sahiptir
Muharrem, “Allah’ın ayı” olarak bilinir Muharrem ayı, Kur’an-ı Kerim’de kıymet verilen dört aydan biridir Bu ayın en kıymetli gecesi de Aşure gecesidir Muharrem ayının onuncu gecesi, Aşure gecesidir Ertesi günü de Aşure günüdür Aşure, İbranice “aşûr” sözcüğünden gelir Türkçeye ise Arapçadan geçmiştir Allahü teâlâ, birçok duaları Aşure günü kabul etmiştir Bugünde Cenab-ı Hak on peygamberine on çeşit ikramda bulunmuştur
Aşure günü oruç tutmak sünnettir
1- Allah, Hz Musa (as) a, Âşura Gününde bir mucize ihsan etmiş, denizi yararak Firavun ile ordusunu sulara gömmüştür
2- Hz Nuh (as), gemisini Cûdi Dağının üzerine Aşure Gününde demirlemiştir
3- Hz Yunus (as), balığın karnından Aşura Günü kurtulmuştur
4- Hz Âdem (as) ın tevbesi Aşura Günü kabul edilmiştir
5- Hz Yusuf, kardeşlerinin atmış olduğu kuyudan Aşure Günü çıkarılmıştır
6- Hz İsa (as), o gün dünyaya gelmiş ve o gün semâya yükseltilmiştir
7- Hz Davud (as) ın tevbesi o gün kabul edilmiştir
8- Hz İbrahim (as) ın oğlu Hz İsmail o gün doğmuştur
9- Hz Yakub (as) ın, oğlu Hz. Yusuf’un hasretinden dolayı kapanan gözleri o gün görmeye başlamıştır
10- Hz Eyyûb (as), hastalığından o gün şifaya kavuşmuştur.
11- Hz. Aişe'nin belirttiğine göre, Kâbe’nin örtüsü daha önceleri Aşure gününde değiştirilirdi.
12- Muharrem ayı, tarihte bazı büyük acılardan kurtuluş ayı olduğu gibi, bu ayda unutulmaz acılar da yaşanmıştır. Rasulullah (sav)’ın
HZ HÜSEYİN(RA) AŞURE GÜNÜ ŞEHİT EDİLMİŞTİR
"Hasan ve Hüseyin cennet ehlinin gençlerinin efendileridir. Babaları onlardan daha hayırlıdırlar”[10] diye nitelediği torunlarından Hz. Hüseyin’in Kerbelâ’da şehit edilmesi Muharrem ayının onuncu gününe rastlamaktadır
İslam tarihinde özel bir yeri olan Peygamber torunu Hz. Hüseyin, Hicrî 61. Yılında Şehit düştüğünde 57 yaşında idi.
Bilindiği gibi, sevgili peygamberimizin torunu Hz. Hüseyin, o dönemde cereyan eden siyasi kargaşa ve çatışmalar neticesinde, müessif bir şekilde öldürülmek suretiyle şehit edilmiştir. Bu üzücü olay, Hz. Peygamberi ve ailesini seven müminlerin gönüllerinde silinmez izler bırakmıştır.
Hz. Hüseyin’in şehadeti, bilhassa şehit oluş şekli her Müslüman’ı oldukça üzmüş, kalbini kanatmıştır. Her Müslüman’ı derinden yaralayan bu acı hadiseyi tasvip etmek elbette ki mümkün değildir. Ancak bu acıyı Müslümanlar arasında husûmet sebebi yapmak, ebetteki öncelikle Hz. Hüseyin’in aziz ruhunu incitir. Her şeyden evvel Rasulullah’ı, onun Ehl-i beytini ve sahabîlerini severiz; onları ancak rahmetle yâd eder ve yüce Rabbimizin Kur’an-ı Kerim’de öğrettiği şu duayı yaparız:
“Bizi ve bizden önce iman etmiş olan kardeşlerimizi bağışla ve iman etmiş kardeşlerimizden hiç birine karşı, kalplerimizde yersiz ve uygunsuz düşüncelere (kin) yer bırakma. Şüphesiz sen, çok merhametli ve çok şefkatlisin.[11]
İbnu Abbâs (radıyallahu anhümâ) anlatıyor
Resûlullah (aleyhissalâtu vesselâm) buyurdular ki:
HADİS: "Nimetleriyle sizi beslediği için Allah'ı sevin. Beni de Allah sevgisi için sevin. Ehl-i Beytimi de benim sevgim için sevin."[12]
Bu Hadis Rabbimizi sevmenin fıtrî ve tabii bir şey olduğunu bildiriyor. Allah'ı sevdik mi ister istemez kendisini yani Hz. Peygamber'i seveceğiz, çünkü O, Habîbullah'tır. Dostun dostu sevilir. Ayrıca Kur'an'da Allah'ı sevenlere, Resûlullah'a ittiba ve onu sevmek emredilmiştir. Resûlullah’ı sevince, onun sevdikleri ve sevilmesini emrettikleri de sevilecektir. Âl-i Beyt bunlardandır: Resûlullah hem sevmiştir, hem de sevmemizi emretmiştir. Âl-i Beyt Aleyhissalâtu vesselâm'ın bu alâkası, akrabalık gayretinin bir sonucu olmayıp, risalet vazifesinin icabı olduğunu, ileride sayıca çok artacak ümmetinin, yeryüzünün her tarafına dağılarak İslâm'a fıtrî bağlarla bağlı ve ciddi taraftar bir cemaat teşkil edeceğini; ilim, maneviyat, cihad gibi cemiyetlerin dinamiği olan, milletlerin ayakta kalmasını sağlayan ve devamları için şart olan hususlarda onların daima önde olacakları ve onların sevilmesi ve sayılmasının ümmetî birliğe temel teşkil edeceği hikmetine dayandığını hatırlatır.[13]
Bizlere düşen görev bu sevgi ile, tarihten ders alarak benzer olayların bir daha tekerrür etmemesini ve Müslümanların birbirleriyle kardeş olmalarını temin etmektir.
Merhum Şair Mehmed Akif’in dediği gibi,
“Tarihi tekerrür diye tarif ediyorlar
Hiç ibret alınsaydı tekerrür mü ederdi?”
Muharrem ayınızı, hicri yılbaşınızı, Âşüre gününüzü tebrik eder, Ümmet-i Muhammed’in Kerbelâ gibi acıları bir daha yaşamamasını yüce Rabbimiz’den niyaz ederim.[14]
İslam kültürü içerisinde önemli zaman dilimleri vardır Bunlar Müslümanlar tarafından dört gözle beklenir, gelince de gereği yapılır Bu müstesna zaman dilimlerinden birisi de Aşure günüdür Bu gün diğer günlere nazaran farklı bir öneme sahiptir
Muharrem, “Allah’ın ayı” olarak bilinir Muharrem ayı, Kur’an-ı Kerim’de kıymet verilen dört aydan biridir Bu ayın en kıymetli gecesi de Aşure gecesidir Muharrem ayının onuncu gecesi, Aşure gecesidir Ertesi günü de Aşure günüdür Aşure, İbranice “aşûr” sözcüğünden gelir Türkçeye ise Arapçadan geçmiştir Allahü teâlâ, birçok duaları Aşure günü kabul etmiştir Bugünde Cenab-ı Hak on peygamberine on çeşit ikramda bulunmuştur
Aşure günü oruç tutmak sünnettir
AŞURE GÜNÜ ORUÇ TUTMAK SÜNNETTİR
HADİS: Resulullah Efendimiz aşure orucunu ihmal etmezdi Fakat sadece o gün değil, bir gün evveli ve bir gün sonrasıyla birlikte üç gün boyunca oruç tutardı Yalnız Aşure günü oruç tutmak mekruhtur Bir gün öncesi veya bir gün sonrası ile tutulmalıdır! Aşure günüyle ilgili şu hadisler bizlere yol göstermektedir: “Aşure günü oruç tutanın, bir yıllık günahları affolur”
HADİS: “Aşurenin faziletinden faydalanın! Bu mübarek günde oruç tutan, melekler, peygamberler, şehitler ve salihlerin ibadetleri kadar sevaba kavuşur”
HADİS: Hz Peygamber Medine’ye geldiği zaman Yahudilerin Aşure günü oruç tuttuklarını gördü ve bunun ne orucu olduğunu sordu Cevap olarak şöyle dediler: “Bugün, iyi bir gündür Allah, İsrailoğullarını Firavun’un zulmünden bugün kurtarmıştır Musa (as) Allah’a şükür için bugünde oruç tutmuştur Biz de tutarız” dediler Bu cevap karşısında Hz Peygamber;
HADİS: “Biz Musa’nın sünnetine sizden daha yakınız” dedi ve o gün oruç tuttu ve ashabına da tutmalarını emir buyurdu O gün bugündür Aşure günü oruç tutmak faziletli bir ibadet kabul edilir Muttakiler Aşurenin bir gün öncesini, bir gün sonrasını ve gününü oruçlu geçirmeye gayret ederler Bu hususta Resulullah’ın sünnetine sarılırlar
Aşure orucu çok eskilere dayanmaktadır Ramazan orucu yokken Aşure orucu vardı Bu hususta Hazret-i Ayşe validemiz şöyle demektedir:
HADİS: “Aşure, Kureyş kabilesinin Cahiliye döneminde oruç tuttuğu bir gündü Resulullah da buna uygun hareket ediyordu Medine’ye hicret edince bu orucu devam ettirmiş ve başkalarına da emretmiştir Fakat Ramazan orucu farz kılınınca kendisi Âşûrâ gününde oruç tutmayı bıraktı Bundan sonra Müslümanlardan isteyen bugünde oruç tuttu, isteyen tutmadı”
Aşure günü, bazı kesimlerin zihninde tatlıyı çağrıştırır Midelerini beyinlerinden öncelikli düşünen bu insanları fazla yadırgamamak lazımdır Çünkü Aşure aynı zamanda bir tatlının adıdır Muharrem ayı boyunca evlerde aşure pişirilmesi de adettendir Aşure hicri takvime göre Muharrem aynının onuncu günü yapılan tatlıdır
AŞURE TATLISI İLK OLARAK HZ. NUHUN GEMİSİNDE YAPILMIŞ VE YENİLMİŞTİR
Aşure tatlısının tarihi kökeni ve kökleri vardır İslami inanca göre Muharrem ayının onuncu günü, Hz Nuh (as), Nuh tufanından sonra karaya ayak bastığında elinde kalan son malzemelerle bu tatlıyı(aşureyi) yapmıştır Aşure genel olarak su, buğday, nohut, tozşeker, kuru fasulye, pirinç kullanılarak yapılır İçine onlarca malzeme konulur Konu komşuya, eşe dosta dağıtılarak günün anlam ve önemine münasip bir biçimde paylaşılır Böylelikle bu önemli güne herkes ağız tadıyla girer Resulullah Efendimiz Aşure günüyle ilgili olarak şöyle buyurmuştur:
AŞURE GÜNÜ AŞURE TATLISI İKRAM EDENİN RIZGI GENİŞLER EVİNE BEREKET GELİR
HADİS: “Her kim Aşura gününde ailesine ve konu komşusuna ikramda bulunursa, Cenab–ı Hak da senenin tamamında onun rızkına bereket ve genişlik ihsan eder”
Muharrem ayı, Aşure günü ve Kerbela hadisesi Türk kültüründe ve şiirinde derin akislerini bulmuştur Bu günü sadece bir kesimin değeri gibi görmek ve göstermek son derece yanlıştır Bu değerler İslam kültürünün paydalarındandır Pek çok şair ve yazar bu konuya değinmiş, duygularını satırlara ve mısralara yansıtmıştır İşte bunlardan biri olan, âlimliği, arifliği ve şairliği yüreğinde terkip eden Avlarlı Efe Hazretleri divanına aldığı bir şiirinde muharrem ayını, aşure gününü ve Kerbela hadisesini şöyle şiirleştirmiştir:
“Bu gün mah–ı Muharremdir, muhibb–i hanedan ağlar
Bu gün Eyyam–ı matemdir, bu gün ab–ı revan ağlar
Hüseyn–i Kerbela’yı elvan eden gündür bugün
Bu gün Arş–ı muazzamda olan âli divan ağlar
Risalet gül gülistanı, nübüvvet bağu bostanı
Hüseyni ol nuristanı gören Pir ü civan ağlar
Güruh–i hanedana Lütfiya kurban ola canım
İla yevmil kıyame can ile ehl–i iman ağlar”
صِيَامُ يَوْمِ عَاشُورَاءَ اَنِّى اَحْتَسِبُ عَلَى اللّٰهِ اَنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ الَّتِى قَبْلَهَا
HADİS: “Aşûre günün orucunun, bir önceki yılın günahlarına keffaret olmasını Allah’tan umarım” (Tirmizi,Savm,48; III, 126)
Aşûre günü oruç tutulması uygulaması, Ramazan orucunun farz kılınmasına kadar devam etmiştir.
يَا اَيُّهَا الَّذينَ اٰمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
AYET: “Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakınmanız için oruç sizden öncekilere olduğu gibi oruç size de farz kılındı.” (Bakara, 2/183) âyeti inince Aşûre orucu isteğe bağlı hale geldi.
Hz. Aişe’den (r.anha) rivayet edildiğine göre:
كَانَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اَمَرَ بِصِيَامِ يَوْمِ عَاشُورَاءَ فَلَمَّا فَرَضَ رَمَضَانُ كَانَ مَنْ شَاءَ صَامَ وَ مَنْ شَاءَ اَفْطَرَ
HADİS: “Resülullah (s.a.v.) Aşûre günü oruç tutulmasını emretti. Ramazan orucu farz kılınınca, dileyen Aşûre günü oruç tuttu, dileyen tutmadı.” (Buhari, Savm, 69; II, 250)
Hz. Aişe’den gelen diğer rivayet de şöyledir:
HADİS: Resulullah Efendimiz aşure orucunu ihmal etmezdi Fakat sadece o gün değil, bir gün evveli ve bir gün sonrasıyla birlikte üç gün boyunca oruç tutardı Yalnız Aşure günü oruç tutmak mekruhtur Bir gün öncesi veya bir gün sonrası ile tutulmalıdır! Aşure günüyle ilgili şu hadisler bizlere yol göstermektedir: “Aşure günü oruç tutanın, bir yıllık günahları affolur”
HADİS: “Aşurenin faziletinden faydalanın! Bu mübarek günde oruç tutan, melekler, peygamberler, şehitler ve salihlerin ibadetleri kadar sevaba kavuşur”
HADİS: Hz Peygamber Medine’ye geldiği zaman Yahudilerin Aşure günü oruç tuttuklarını gördü ve bunun ne orucu olduğunu sordu Cevap olarak şöyle dediler: “Bugün, iyi bir gündür Allah, İsrailoğullarını Firavun’un zulmünden bugün kurtarmıştır Musa (as) Allah’a şükür için bugünde oruç tutmuştur Biz de tutarız” dediler Bu cevap karşısında Hz Peygamber;
HADİS: “Biz Musa’nın sünnetine sizden daha yakınız” dedi ve o gün oruç tuttu ve ashabına da tutmalarını emir buyurdu O gün bugündür Aşure günü oruç tutmak faziletli bir ibadet kabul edilir Muttakiler Aşurenin bir gün öncesini, bir gün sonrasını ve gününü oruçlu geçirmeye gayret ederler Bu hususta Resulullah’ın sünnetine sarılırlar
Aşure orucu çok eskilere dayanmaktadır Ramazan orucu yokken Aşure orucu vardı Bu hususta Hazret-i Ayşe validemiz şöyle demektedir:
HADİS: “Aşure, Kureyş kabilesinin Cahiliye döneminde oruç tuttuğu bir gündü Resulullah da buna uygun hareket ediyordu Medine’ye hicret edince bu orucu devam ettirmiş ve başkalarına da emretmiştir Fakat Ramazan orucu farz kılınınca kendisi Âşûrâ gününde oruç tutmayı bıraktı Bundan sonra Müslümanlardan isteyen bugünde oruç tuttu, isteyen tutmadı”
Aşure günü, bazı kesimlerin zihninde tatlıyı çağrıştırır Midelerini beyinlerinden öncelikli düşünen bu insanları fazla yadırgamamak lazımdır Çünkü Aşure aynı zamanda bir tatlının adıdır Muharrem ayı boyunca evlerde aşure pişirilmesi de adettendir Aşure hicri takvime göre Muharrem aynının onuncu günü yapılan tatlıdır
AŞURE TATLISI İLK OLARAK HZ. NUHUN GEMİSİNDE YAPILMIŞ VE YENİLMİŞTİR
Aşure tatlısının tarihi kökeni ve kökleri vardır İslami inanca göre Muharrem ayının onuncu günü, Hz Nuh (as), Nuh tufanından sonra karaya ayak bastığında elinde kalan son malzemelerle bu tatlıyı(aşureyi) yapmıştır Aşure genel olarak su, buğday, nohut, tozşeker, kuru fasulye, pirinç kullanılarak yapılır İçine onlarca malzeme konulur Konu komşuya, eşe dosta dağıtılarak günün anlam ve önemine münasip bir biçimde paylaşılır Böylelikle bu önemli güne herkes ağız tadıyla girer Resulullah Efendimiz Aşure günüyle ilgili olarak şöyle buyurmuştur:
AŞURE GÜNÜ AŞURE TATLISI İKRAM EDENİN RIZGI GENİŞLER EVİNE BEREKET GELİR
HADİS: “Her kim Aşura gününde ailesine ve konu komşusuna ikramda bulunursa, Cenab–ı Hak da senenin tamamında onun rızkına bereket ve genişlik ihsan eder”
Muharrem ayı, Aşure günü ve Kerbela hadisesi Türk kültüründe ve şiirinde derin akislerini bulmuştur Bu günü sadece bir kesimin değeri gibi görmek ve göstermek son derece yanlıştır Bu değerler İslam kültürünün paydalarındandır Pek çok şair ve yazar bu konuya değinmiş, duygularını satırlara ve mısralara yansıtmıştır İşte bunlardan biri olan, âlimliği, arifliği ve şairliği yüreğinde terkip eden Avlarlı Efe Hazretleri divanına aldığı bir şiirinde muharrem ayını, aşure gününü ve Kerbela hadisesini şöyle şiirleştirmiştir:
“Bu gün mah–ı Muharremdir, muhibb–i hanedan ağlar
Bu gün Eyyam–ı matemdir, bu gün ab–ı revan ağlar
Hüseyn–i Kerbela’yı elvan eden gündür bugün
Bu gün Arş–ı muazzamda olan âli divan ağlar
Risalet gül gülistanı, nübüvvet bağu bostanı
Hüseyni ol nuristanı gören Pir ü civan ağlar
Güruh–i hanedana Lütfiya kurban ola canım
İla yevmil kıyame can ile ehl–i iman ağlar”
صِيَامُ يَوْمِ عَاشُورَاءَ اَنِّى اَحْتَسِبُ عَلَى اللّٰهِ اَنْ يُكَفِّرَ السَّنَةَ الَّتِى قَبْلَهَا
HADİS: “Aşûre günün orucunun, bir önceki yılın günahlarına keffaret olmasını Allah’tan umarım” (Tirmizi,Savm,48; III, 126)
Aşûre günü oruç tutulması uygulaması, Ramazan orucunun farz kılınmasına kadar devam etmiştir.
يَا اَيُّهَا الَّذينَ اٰمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ
AYET: “Ey iman edenler! Allah’a karşı gelmekten sakınmanız için oruç sizden öncekilere olduğu gibi oruç size de farz kılındı.” (Bakara, 2/183) âyeti inince Aşûre orucu isteğe bağlı hale geldi.
Hz. Aişe’den (r.anha) rivayet edildiğine göre:
كَانَ رَسُولُ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اَمَرَ بِصِيَامِ يَوْمِ عَاشُورَاءَ فَلَمَّا فَرَضَ رَمَضَانُ كَانَ مَنْ شَاءَ صَامَ وَ مَنْ شَاءَ اَفْطَرَ
HADİS: “Resülullah (s.a.v.) Aşûre günü oruç tutulmasını emretti. Ramazan orucu farz kılınınca, dileyen Aşûre günü oruç tuttu, dileyen tutmadı.” (Buhari, Savm, 69; II, 250)
Hz. Aişe’den gelen diğer rivayet de şöyledir:
HADİS: “Ramazan orucu farz kılınmadan önce (Kureyşliler) Aşûre günü oruç tutarlardı. Aşûre günü, Kabe’nin örtüsünün değiştirildiği gündü. Allah Teâla Ramazan orucunu farz kılınca Resülullah (s.a.v.) HADİS: ‘Dileyen Aşûre günü oruç tutsun, tutmak istemeyen de tutmasın’ dedi.” (Ahmed, VI, 244)
Böylece Âşura orucu sünnet bir oruç olarak kalmış oldu.
Gerek Yahudilere benzememek, gerekse orucu tam Âşura Gününe denk getirmemek için, Hz. Peygamber (s.a.v.) Muharrem ayının 9,10 ve 11. günlerinde oruç tutmayı ashabına tavsiye etmiştir.
حِينَ صَامَ رَسُولُ اِلله يَوْمَ عَاشُورَاءَ وَ اَمَرَ بِصِيَامِهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اِلله اِنَّهُ يَوْمٌ تُعَظِّمُهُ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى فَقَالَ رَسُولُ الِله صَلَّى اُلُله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاِذَا كَانَ الْعَامُ الْمُقْبِلُ اِنْ شَاءَ الله صُمْنَا اِلَى يَوْمِ التَّاسِعِ قَالَ فَلَمْ يَاْتِ الْعَامَ الْمُقْبِلِ حَتّٰى تُوُفِّىَ رَسُولُ الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
HADİS: “Resülullah (s.a.v.) Aşûre günü oruç tutunca kendisine; “Ey Allah’ın Resulü, bu gün, Yahudilerin ve Hıristiyanların hürmet gösterdikleri bir gündür” dediler. Bunun üzerine Resülullah “Gelecek yıl inşallah muharremin dokuzuncu gününde de oruç tutacağız” dedi. Ertesi yıla ulaşmadan Resulullah vefat etti.” (Müslim, Sıyâm,133; I, 797-798)
اَفْضَلُ الصِّيَامِ بَعْدَ رَمَضَانَ شَهْرُ الله الْمُحَرَّمُ وَ اَفْضَلُ الصَّلاةِ بَعْدَ الْفَرِيضَةِ صَلاةُ اللَّيْلِ
HADİS: “Ramazan ayından sonra tutulan oruçların en hayırlısı, Allah’a izafetle (Allah’ın ayı denilerek) şereflendirilen Muharrem ayında tutulan oruçtur. Farz namazlardan sonra en faziletli namaz ise geceleyin kılınan namazdır.” (Müslim, Sıyâm, 202; I, 821)
Bu günde oruçtan başka hayır, hasenat ve sadaka gibi güzel âdetlerin de yaşatılması isabetli ve yerinde olacaktır. Peygamberimiz, mü’minin aile efradına Âşura Gününde her zamankinden daha çok ikramda bulunmasını tavsiye etmiştir.
Bîr hadiste şöyle buyurular:
Gerek Yahudilere benzememek, gerekse orucu tam Âşura Gününe denk getirmemek için, Hz. Peygamber (s.a.v.) Muharrem ayının 9,10 ve 11. günlerinde oruç tutmayı ashabına tavsiye etmiştir.
حِينَ صَامَ رَسُولُ اِلله يَوْمَ عَاشُورَاءَ وَ اَمَرَ بِصِيَامِهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اِلله اِنَّهُ يَوْمٌ تُعَظِّمُهُ الْيَهُودُ وَالنَّصَارَى فَقَالَ رَسُولُ الِله صَلَّى اُلُله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاِذَا كَانَ الْعَامُ الْمُقْبِلُ اِنْ شَاءَ الله صُمْنَا اِلَى يَوْمِ التَّاسِعِ قَالَ فَلَمْ يَاْتِ الْعَامَ الْمُقْبِلِ حَتّٰى تُوُفِّىَ رَسُولُ الله صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
HADİS: “Resülullah (s.a.v.) Aşûre günü oruç tutunca kendisine; “Ey Allah’ın Resulü, bu gün, Yahudilerin ve Hıristiyanların hürmet gösterdikleri bir gündür” dediler. Bunun üzerine Resülullah “Gelecek yıl inşallah muharremin dokuzuncu gününde de oruç tutacağız” dedi. Ertesi yıla ulaşmadan Resulullah vefat etti.” (Müslim, Sıyâm,133; I, 797-798)
اَفْضَلُ الصِّيَامِ بَعْدَ رَمَضَانَ شَهْرُ الله الْمُحَرَّمُ وَ اَفْضَلُ الصَّلاةِ بَعْدَ الْفَرِيضَةِ صَلاةُ اللَّيْلِ
HADİS: “Ramazan ayından sonra tutulan oruçların en hayırlısı, Allah’a izafetle (Allah’ın ayı denilerek) şereflendirilen Muharrem ayında tutulan oruçtur. Farz namazlardan sonra en faziletli namaz ise geceleyin kılınan namazdır.” (Müslim, Sıyâm, 202; I, 821)
Bu günde oruçtan başka hayır, hasenat ve sadaka gibi güzel âdetlerin de yaşatılması isabetli ve yerinde olacaktır. Peygamberimiz, mü’minin aile efradına Âşura Gününde her zamankinden daha çok ikramda bulunmasını tavsiye etmiştir.
Bîr hadiste şöyle buyurular:
HADİS: “Her kim Aşura Gününde ailesine ve ev halkına ikramda bulunursa, Cenab-ı Hak da senenin tamamında onun rızkına bereket ve genişlik ihsan eder.“( et-Tergîb ve’t-Terhib, 2:116.) Bu aile mefhumunun içine akrabalar, yetimler, kimsesizler, konu komşular da girmektedir.
MEYDANA GELEN OLAYLAR
“Allah’ın ayı” olarak bilinen Muharrem ayı, İlahi bereket ve feyzin, Rabbani ihsan ve keremin coştuğu ve bollaştığı bir aydır. Her ay, her gün Allah’ın yılıdır ancak Allah müminleri ibadet ve duaya teşvik etmek için bazı günlere ayrıca dikkatimizi çekmiştir. Muharrem ayında özellikle de bu ayın 10. günü olan aşura gününde İslam tarihinde dönüm noktası sayılabilecek çok önemli olaylar olmuştur.
Bu güne âşûra denmesiyle alakalı olarak ulema tarafından değişik görüşler serdedilmiştir.Âşûra; on manasına gelen “aşere” kökünden türemiştir. Bu sebeple ulemadan pek çoğu Hicri yılın başlangıcı olan Muharrem ayının onuncu günü olmasından dolayı “âşûra” ismini aldı demişlerdir.
MEYDANA GELEN OLAYLAR
“Allah’ın ayı” olarak bilinen Muharrem ayı, İlahi bereket ve feyzin, Rabbani ihsan ve keremin coştuğu ve bollaştığı bir aydır. Her ay, her gün Allah’ın yılıdır ancak Allah müminleri ibadet ve duaya teşvik etmek için bazı günlere ayrıca dikkatimizi çekmiştir. Muharrem ayında özellikle de bu ayın 10. günü olan aşura gününde İslam tarihinde dönüm noktası sayılabilecek çok önemli olaylar olmuştur.
Bu güne âşûra denmesiyle alakalı olarak ulema tarafından değişik görüşler serdedilmiştir.Âşûra; on manasına gelen “aşere” kökünden türemiştir. Bu sebeple ulemadan pek çoğu Hicri yılın başlangıcı olan Muharrem ayının onuncu günü olmasından dolayı “âşûra” ismini aldı demişlerdir.
AŞURE GÜNÜNÜN FAZİLETİ
Ulemadan bazıları ise; Allah-u Tela’nın bu ümmete ihsan ettiği ikramların onuncusu olmasından dolayı bu güne “âşûra” denildiğini, ifade etmişlerdir. (1. Recep ayı (Regaib ve Mirac Geceleri), 2. Şaban ayı (Berat), 3. Ramazan (İbadet ayı), 4. Kadir gecesi, 5. Ramazan Bayramı, 6. On Günler (Ramazanı son 10 günü, Zil Hiccenin ilk 10 günü ve Muharremin ilk 10 günü), 7. Arefe günü, 8. Kurban Bayramı, 9. Cuma Günü ve Gecesi, 10. Aşura günü)
Bir kısım ulema da; Allah-u Teala bu günde, on peygamberini düşmanlarından kurtardığı için bu ismi aldığını söylemişlerdir.Hz Âdem (as) ın tevbesi Aşura Günü kabul edilmiştir.
Hz Nuh (as), gemisini Cûdi Dağının üzerine Aşure Gününde demirlemiştir.
Hz İbrahim (as) ın oğlu Hz İsmail o gün doğmuştur.
Hz Yusuf, kardeşlerinin atmış olduğu kuyudan Aşure Günü çıkarılmıştır.
Hz Yakub (as) ın, oğlu Hz. Yusuf’un hasretinden dolayı kapanan gözleri o gün görmeye başlamıştır.
Hz Eyyûb (as), hastalığından o gün şifaya kavuşmuştur.
Hz Yunus (as), balığın karnından Aşura Günü kurtulmuştur.
Hz Davud (as) ın tevbesi o gün kabul edilmiştir.
Hz Musa (as), Âşura Gününde bir mucize eseri denizi yararak nehri geçmiş ve Firavun ile ordusu sulara gömülmüştür.
Hz İsa (as), o gün dünyaya gelmiş ve o gün semâya yükseltilmiştir.
Aişe’nin belirttiğine göre, Kâbe’nin örtüsü daha önceleri Aşure gününde değiştirilirdi.
İdris (Aleyhisselam)’ın göklere kaldırılışı, Davut (Aleyhisselam)’ın tevbesinin kabul edilmesi, Süleyman (Aleyhisselam)’a saltanatın ihsan edilişi gibi olaylarında âşûra gününde vaki olduğu rivayet edilmiştir.
Netice itibariyle “Âşûra günü” selefin de tazim ettiği, kesinlikle gaflet edilmemesi gereken çok kıymetli bir gündür. Hakkında pek çok hadîs-i şerifler varid olmuştur.
Bir keresinde sahabe-i kiram Peygamber Efendimiz (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)e: “Allah âşûra gününü diğer günlerden üstün kıldı değil mi?” diye sordular.
Efendimiz (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) de cevaben: “Evet! Allah gökleri ve yerleri, dağları ve denizleri, levhi, kalemi, Adem (Aleyhisselam)ı ve Havva anamızı âşûra günü yarattı. Âşûra gününe saygı göstermek gerek, çünkü arşın hâmili olan melekler dahi onun değerini biliyorlar”, buyurdu.
Bu olayların neler olduğuna kısaca değinelim:Hz Âdem (as) ın cennetten çıkarılması ve tövbesinin kabulü Aşura Gününde olmuştur.
Ulemadan bazıları ise; Allah-u Tela’nın bu ümmete ihsan ettiği ikramların onuncusu olmasından dolayı bu güne “âşûra” denildiğini, ifade etmişlerdir. (1. Recep ayı (Regaib ve Mirac Geceleri), 2. Şaban ayı (Berat), 3. Ramazan (İbadet ayı), 4. Kadir gecesi, 5. Ramazan Bayramı, 6. On Günler (Ramazanı son 10 günü, Zil Hiccenin ilk 10 günü ve Muharremin ilk 10 günü), 7. Arefe günü, 8. Kurban Bayramı, 9. Cuma Günü ve Gecesi, 10. Aşura günü)
Bir kısım ulema da; Allah-u Teala bu günde, on peygamberini düşmanlarından kurtardığı için bu ismi aldığını söylemişlerdir.Hz Âdem (as) ın tevbesi Aşura Günü kabul edilmiştir.
Hz Nuh (as), gemisini Cûdi Dağının üzerine Aşure Gününde demirlemiştir.
Hz İbrahim (as) ın oğlu Hz İsmail o gün doğmuştur.
Hz Yusuf, kardeşlerinin atmış olduğu kuyudan Aşure Günü çıkarılmıştır.
Hz Yakub (as) ın, oğlu Hz. Yusuf’un hasretinden dolayı kapanan gözleri o gün görmeye başlamıştır.
Hz Eyyûb (as), hastalığından o gün şifaya kavuşmuştur.
Hz Yunus (as), balığın karnından Aşura Günü kurtulmuştur.
Hz Davud (as) ın tevbesi o gün kabul edilmiştir.
Hz Musa (as), Âşura Gününde bir mucize eseri denizi yararak nehri geçmiş ve Firavun ile ordusu sulara gömülmüştür.
Hz İsa (as), o gün dünyaya gelmiş ve o gün semâya yükseltilmiştir.
Aişe’nin belirttiğine göre, Kâbe’nin örtüsü daha önceleri Aşure gününde değiştirilirdi.
İdris (Aleyhisselam)’ın göklere kaldırılışı, Davut (Aleyhisselam)’ın tevbesinin kabul edilmesi, Süleyman (Aleyhisselam)’a saltanatın ihsan edilişi gibi olaylarında âşûra gününde vaki olduğu rivayet edilmiştir.
Netice itibariyle “Âşûra günü” selefin de tazim ettiği, kesinlikle gaflet edilmemesi gereken çok kıymetli bir gündür. Hakkında pek çok hadîs-i şerifler varid olmuştur.
Bir keresinde sahabe-i kiram Peygamber Efendimiz (Sallallahü Aleyhi ve Sellem)e: “Allah âşûra gününü diğer günlerden üstün kıldı değil mi?” diye sordular.
Efendimiz (Sallallahü Aleyhi ve Sellem) de cevaben: “Evet! Allah gökleri ve yerleri, dağları ve denizleri, levhi, kalemi, Adem (Aleyhisselam)ı ve Havva anamızı âşûra günü yarattı. Âşûra gününe saygı göstermek gerek, çünkü arşın hâmili olan melekler dahi onun değerini biliyorlar”, buyurdu.
Bu olayların neler olduğuna kısaca değinelim:Hz Âdem (as) ın cennetten çıkarılması ve tövbesinin kabulü Aşura Gününde olmuştur.
HZ ADEMİN CENNETTEN ÇIKARILMASI
Cennette Allah imtihana tabi tutmuş ve şeytan yanıltarak imtihanı kaybetmesini sağlamış ve Havva validemizle dünyaya gönderilmişler ve yıllarca ayrı yerlerde birbirlerini aramışlar ve nihayetinde Allah onların dualarını kabul etmiş ve Arafat mevkiinde vuku bulmuştur.
فَتَلَقَّى اٰدَمُ مِنْ رَبِّهٖ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ اِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحٖيمُ
AYET. “Derken, Âdem (vahy yoluyla) Rabbinden birtakım kelimeler aldı, (onlarla amel edip Rabb’ine yalvardı. O da) bunun üzerine tövbesini kabul etti. Şüphesiz O, tövbeleri çok kabul edendir, çok bağışlayandır.” (Bakara 37)
قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَا اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرينَ
AYET: “(Âdem ile eşi) dediler ki: Ey Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize acımazsan mutlaka ziyan edenlerden oluruz.” (A’RAF 23)
Cennette Allah imtihana tabi tutmuş ve şeytan yanıltarak imtihanı kaybetmesini sağlamış ve Havva validemizle dünyaya gönderilmişler ve yıllarca ayrı yerlerde birbirlerini aramışlar ve nihayetinde Allah onların dualarını kabul etmiş ve Arafat mevkiinde vuku bulmuştur.
فَتَلَقَّى اٰدَمُ مِنْ رَبِّهٖ كَلِمَاتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ اِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحٖيمُ
AYET. “Derken, Âdem (vahy yoluyla) Rabbinden birtakım kelimeler aldı, (onlarla amel edip Rabb’ine yalvardı. O da) bunun üzerine tövbesini kabul etti. Şüphesiz O, tövbeleri çok kabul edendir, çok bağışlayandır.” (Bakara 37)
قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَا اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخَاسِرينَ
AYET: “(Âdem ile eşi) dediler ki: Ey Rabbimiz! Biz kendimize zulmettik. Eğer bizi bağışlamaz ve bize acımazsan mutlaka ziyan edenlerden oluruz.” (A’RAF 23)
HZ NUHUN GEMMİSİNİN CUDİ DAĞINA OTURMASII
Hz Nuh (as), gemisini Cûdi Dağının üzerine Aşure Gününde demirlemiştir
Hz. Âdem ve Hz. İdris’ten sonra insanlarda hakikatten sapmalar baş gösterince Cenab-ı Hak bunlar üzerine Hz. Nuh’u peygamber olarak göndermişti. Hz. Nuh insanlara tevhid inancını anlatıyor, onları hak yola davet ediyor ve putlara tapmaktan men ediyordu.
Ancak onlar Kur’an-ı Kerim’in ifadesiyle “Zalimdiler, azgındılar, fasıktılar, kötüydüler, kalp gözlen kapalıydı, vicdansızdılar, doğru yoldan çıkmışlardı, günahlara dalmışlardı...”
Hz. Nuh’u ve çağrısına uyarak iman edip Allah’ın sevgili kulları arasına yükselen kimsesiz, yoksul kişileri hor gördüler, onlarla aynı çatı altında bir arada bulunamayacaklarını söylediler, büyüklendiler… Onlar, üstünlüğün parada, malda, mülkte değil yüksek insanlık ideallerine sahip çıkmada, tevhide, güzel ahlâk sahibi olmada ve topluma yararlı işler yapmada olduğunu kabul etmiyorlardı.
Hâlbuki onların ayak takımı diyerek küçük gördüğü kişiler, Hak Teâlâ katında onlardan kat kat faziletli kimselerdi. Hz. Nuh’a deli demeye kadar azıttılar ve onun davranışlarını kontrol altında tutmaya, göz hapsine almaya karar verdiler. Hz. Nuh, davasından yine de vazgeçmeyince bu sefer ölümle tehdit ettiler… Ama hak yolu gören göz, gerçeği duyan kulak, Hakk’ı zikreden kalp, doğruyu savunan yürek azdı…
AYET: Nihayet Hz. Nuh, Allah’a yalvarıp yakardı: قَالَ رَبِّ اِنَّ قَوْمى كَذَّبُونِ “Rabbim! Milletim beni yalanladı, ) فَافْتَحْ بَيْنى وَبَيْنَهُمْ فَتْحًا وَنَجِّنى وَمَنْ مَعِىَ مِنَ الْمُؤْمِنينَ benimle onların arasında Sen hüküm ver. Beni ve beraberim-deki insanları kurtar.” (Şuarâ, 26/117-118) dedi.
AYET: Yüce Allah, peygamberinin duasını kabul buyurdu ve ona evvela bir gemi yapmasını vahyetti. وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِاَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا وَلَا تُخَاطِبْنى فِى الَّذينَ ظَلَمُوا اِنَّهُمْ مُغْرَقُونَ (HÛD 37) Böylece inananlar, Hz. Nuh’un denetiminde gemi yapımına başladılar. Gemi yapımı ilerledikçe sapık ve azgınlar Hz. Nuh ve ona bağlı mü’minlerle alay ediyorlardı… Hz. Nuh ise, bir gün alay etme sırasının kendilerine geleceğini, o zaman azgınların yok olacağını hatırlatıyordu…
Tam 950 yıllık tebliğ ve irşad faaliyetine karşılık imana gelmeyen bir kavim…
Cenab-ı Hakk’ın emri üzere her cinsten birer çift ile mü’minler, kendileri gibi inançlı aile fertleriyle gemiye bindiler. Adeta gök kapıları açıldı, sular boşalmaya başladı. Yeryüzünden de kaynaklar fışkırdı. Her iki su kaynağı karışıp birleşti.
Hz. Nuh’un inanmayan oğlu da dâhil sapıklar, münkirler boğuldular; alay ettikleri azap, onları enselerinden tutup ölüm deryasına atıverdi.
Hz. Nuh, gemi sakinlerinin bereketli, sakin bir yere indirilmesi için dua etmişti, duası kabul edildi.
وَقيلَ يَا اَرْضُ ابْلَعى مَاءَكِ وَيَا سَمَاءُ اَقْلِعى وَغيضَ الْمَاءُ وَقُضِىَ الْاَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِىِّ وَقيلَ بُعْدًا لِلْقَوْمِ الظَّالِمينَ
AYET: “Ey arz, suyunu yut! Ve ey gök, yağmuru tut!” (Hûd, 11/44) Bu emir üzerine göğün gürlemesi, yerin fışkırması kesildi, gemi Cudi dağı üzerine oturdu.
قيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلَامٍ مِنَّا وَبَرَكَاتٍ عَلَيْكَ وَعَلى اُمَمٍ مِمَّنْ مَعَكَ وَاُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِنَّا عَذَابٌ اَليمٌ
AYET: “Ey Nûh! Bizim katımızdan selametle in. Sana ve seninle olanlara hayr ve bereketler olsun denildi. Ama birçok ümmetlerde var ki, onları geçindireceğiz. Sonra can yakıcı azaba sokacağız”.( Hud 48)
Hz. Nuh’un aile fertlerinden başka yanında çok az mümin vardı. Allah Teâlâ bunlara öyle bir selamet ve bereket ihsan buyurdu ki, bunlar çoğaldıkça çoğalacaklar ve kendilerinden bir çok ümmetler gelecekti.
HZ NUH AŞURE GÜNÜ ORUÇ TUTMUŞ ŞÜKÜR NAMAZI KILMIŞTIR
Hz. Nuh Recep ayının onunda gemiye binmiş ve Muharrem ayının onunda inmiş, o gün şükür orucu tutmuş ve bu orucu tutmak sünnet olmuştur.
Hz. Nuh’un soyundan gelecek olan ümmetler de iki kısım olacak. Bunlardan birinci kısım yine o selamet ve berekâta nail olup kıyamete kadar üremeye devam edecek, diğer bir kısmı da bir müddet dünya nimetlerinden istifade ettikten sonra yine acı bir azaba çarptırılacak ve ahiret selametine eremeyecek. Hud, Şuayb, Lut, Firavun Ve Nemrutlar gibi helak olup gittikleri tarihen sabit bir gerçektir.Hz İbrahim (as)’ın ateşten kurtulması ve oğlu Hz İsmail’in doğumu o gündür
İlerlemiş yaşına rağmen eşi Sare’den çocuğu olmamıştı. Sare daha sonraları Hz. İbrahim’i Hacer’le evlendirir ve İsmail ile İshak ilerlemiş yaşına rağmen dünyaya gelir.
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذى وَهَبَ لى عَلَى الْكِبَرِ اِسْمٰعيلَ وَاِسْحٰقَ اِنَّ رَبّى لَسَميعُ الدُّعَاءِ
HZ YUSUF KUYUDAN AŞURE GÜNÜ ÇIKARILMIŞTIR
AYET: “İhtiyar halimde bana İsmail’i ve İshak’ı lütfeden Allah’a hamdolsun! Şüphesiz Rabbim duayı işitendir.” (İBRÂHİM 39)Hz Yusuf, kardeşlerinin atmış olduğu kuyudan Aşure Günü çıkarılmıştır
Kıskançlığın ne olduğunu, insanı ne hallere düşürebileceğini Allah Yusuf peygamberin şahsında bizlere örnek olarak gösteriyor.
قَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ لَا تَقْتُلُوا يُوسُفَ وَاَلْقُوهُ فى غَيَابَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فَاعِلينَ
AYET: “Onlardan biri: Yusuf’u öldürmeyin, eğer mutlaka yapacaksanız onu kuyunun dibine atın da geçen kervanlardan biri onu alsın dedi.” (Yûsuf 10)
وَجَاءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهُ قَالَ يَا بُشْرٰى هٰـذَا غُلَامٌ وَاَسَرُّوهُ بِضَاعَةً وَاللّٰهُ عَليمٌ بِمَا يَعْمَلُونَ
AYET: “Bir kervan geldi ve sucularını (kuyuya) gönderdiler, o da (gidip) kovasını saldı, (Yusuf’u görünce) «Müjde! İşte bir oğlan!» dedi. Onu bir ticaret malı olarak sakladılar. Allah onların yaptıklarını çok iyi bilir.” (Yûsuf 19)
Hz. Âdem ve Hz. İdris’ten sonra insanlarda hakikatten sapmalar baş gösterince Cenab-ı Hak bunlar üzerine Hz. Nuh’u peygamber olarak göndermişti. Hz. Nuh insanlara tevhid inancını anlatıyor, onları hak yola davet ediyor ve putlara tapmaktan men ediyordu.
Ancak onlar Kur’an-ı Kerim’in ifadesiyle “Zalimdiler, azgındılar, fasıktılar, kötüydüler, kalp gözlen kapalıydı, vicdansızdılar, doğru yoldan çıkmışlardı, günahlara dalmışlardı...”
Hz. Nuh’u ve çağrısına uyarak iman edip Allah’ın sevgili kulları arasına yükselen kimsesiz, yoksul kişileri hor gördüler, onlarla aynı çatı altında bir arada bulunamayacaklarını söylediler, büyüklendiler… Onlar, üstünlüğün parada, malda, mülkte değil yüksek insanlık ideallerine sahip çıkmada, tevhide, güzel ahlâk sahibi olmada ve topluma yararlı işler yapmada olduğunu kabul etmiyorlardı.
Hâlbuki onların ayak takımı diyerek küçük gördüğü kişiler, Hak Teâlâ katında onlardan kat kat faziletli kimselerdi. Hz. Nuh’a deli demeye kadar azıttılar ve onun davranışlarını kontrol altında tutmaya, göz hapsine almaya karar verdiler. Hz. Nuh, davasından yine de vazgeçmeyince bu sefer ölümle tehdit ettiler… Ama hak yolu gören göz, gerçeği duyan kulak, Hakk’ı zikreden kalp, doğruyu savunan yürek azdı…
AYET: Nihayet Hz. Nuh, Allah’a yalvarıp yakardı: قَالَ رَبِّ اِنَّ قَوْمى كَذَّبُونِ “Rabbim! Milletim beni yalanladı, ) فَافْتَحْ بَيْنى وَبَيْنَهُمْ فَتْحًا وَنَجِّنى وَمَنْ مَعِىَ مِنَ الْمُؤْمِنينَ benimle onların arasında Sen hüküm ver. Beni ve beraberim-deki insanları kurtar.” (Şuarâ, 26/117-118) dedi.
AYET: Yüce Allah, peygamberinin duasını kabul buyurdu ve ona evvela bir gemi yapmasını vahyetti. وَاصْنَعِ الْفُلْكَ بِاَعْيُنِنَا وَوَحْيِنَا وَلَا تُخَاطِبْنى فِى الَّذينَ ظَلَمُوا اِنَّهُمْ مُغْرَقُونَ (HÛD 37) Böylece inananlar, Hz. Nuh’un denetiminde gemi yapımına başladılar. Gemi yapımı ilerledikçe sapık ve azgınlar Hz. Nuh ve ona bağlı mü’minlerle alay ediyorlardı… Hz. Nuh ise, bir gün alay etme sırasının kendilerine geleceğini, o zaman azgınların yok olacağını hatırlatıyordu…
Tam 950 yıllık tebliğ ve irşad faaliyetine karşılık imana gelmeyen bir kavim…
Cenab-ı Hakk’ın emri üzere her cinsten birer çift ile mü’minler, kendileri gibi inançlı aile fertleriyle gemiye bindiler. Adeta gök kapıları açıldı, sular boşalmaya başladı. Yeryüzünden de kaynaklar fışkırdı. Her iki su kaynağı karışıp birleşti.
Hz. Nuh’un inanmayan oğlu da dâhil sapıklar, münkirler boğuldular; alay ettikleri azap, onları enselerinden tutup ölüm deryasına atıverdi.
Hz. Nuh, gemi sakinlerinin bereketli, sakin bir yere indirilmesi için dua etmişti, duası kabul edildi.
وَقيلَ يَا اَرْضُ ابْلَعى مَاءَكِ وَيَا سَمَاءُ اَقْلِعى وَغيضَ الْمَاءُ وَقُضِىَ الْاَمْرُ وَاسْتَوَتْ عَلَى الْجُودِىِّ وَقيلَ بُعْدًا لِلْقَوْمِ الظَّالِمينَ
AYET: “Ey arz, suyunu yut! Ve ey gök, yağmuru tut!” (Hûd, 11/44) Bu emir üzerine göğün gürlemesi, yerin fışkırması kesildi, gemi Cudi dağı üzerine oturdu.
قيلَ يَا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلَامٍ مِنَّا وَبَرَكَاتٍ عَلَيْكَ وَعَلى اُمَمٍ مِمَّنْ مَعَكَ وَاُمَمٌ سَنُمَتِّعُهُمْ ثُمَّ يَمَسُّهُمْ مِنَّا عَذَابٌ اَليمٌ
AYET: “Ey Nûh! Bizim katımızdan selametle in. Sana ve seninle olanlara hayr ve bereketler olsun denildi. Ama birçok ümmetlerde var ki, onları geçindireceğiz. Sonra can yakıcı azaba sokacağız”.( Hud 48)
Hz. Nuh’un aile fertlerinden başka yanında çok az mümin vardı. Allah Teâlâ bunlara öyle bir selamet ve bereket ihsan buyurdu ki, bunlar çoğaldıkça çoğalacaklar ve kendilerinden bir çok ümmetler gelecekti.
HZ NUH AŞURE GÜNÜ ORUÇ TUTMUŞ ŞÜKÜR NAMAZI KILMIŞTIR
Hz. Nuh Recep ayının onunda gemiye binmiş ve Muharrem ayının onunda inmiş, o gün şükür orucu tutmuş ve bu orucu tutmak sünnet olmuştur.
Hz. Nuh’un soyundan gelecek olan ümmetler de iki kısım olacak. Bunlardan birinci kısım yine o selamet ve berekâta nail olup kıyamete kadar üremeye devam edecek, diğer bir kısmı da bir müddet dünya nimetlerinden istifade ettikten sonra yine acı bir azaba çarptırılacak ve ahiret selametine eremeyecek. Hud, Şuayb, Lut, Firavun Ve Nemrutlar gibi helak olup gittikleri tarihen sabit bir gerçektir.Hz İbrahim (as)’ın ateşten kurtulması ve oğlu Hz İsmail’in doğumu o gündür
İlerlemiş yaşına rağmen eşi Sare’den çocuğu olmamıştı. Sare daha sonraları Hz. İbrahim’i Hacer’le evlendirir ve İsmail ile İshak ilerlemiş yaşına rağmen dünyaya gelir.
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذى وَهَبَ لى عَلَى الْكِبَرِ اِسْمٰعيلَ وَاِسْحٰقَ اِنَّ رَبّى لَسَميعُ الدُّعَاءِ
HZ YUSUF KUYUDAN AŞURE GÜNÜ ÇIKARILMIŞTIR
AYET: “İhtiyar halimde bana İsmail’i ve İshak’ı lütfeden Allah’a hamdolsun! Şüphesiz Rabbim duayı işitendir.” (İBRÂHİM 39)Hz Yusuf, kardeşlerinin atmış olduğu kuyudan Aşure Günü çıkarılmıştır
Kıskançlığın ne olduğunu, insanı ne hallere düşürebileceğini Allah Yusuf peygamberin şahsında bizlere örnek olarak gösteriyor.
قَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ لَا تَقْتُلُوا يُوسُفَ وَاَلْقُوهُ فى غَيَابَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فَاعِلينَ
AYET: “Onlardan biri: Yusuf’u öldürmeyin, eğer mutlaka yapacaksanız onu kuyunun dibine atın da geçen kervanlardan biri onu alsın dedi.” (Yûsuf 10)
وَجَاءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهُ قَالَ يَا بُشْرٰى هٰـذَا غُلَامٌ وَاَسَرُّوهُ بِضَاعَةً وَاللّٰهُ عَليمٌ بِمَا يَعْمَلُونَ
AYET: “Bir kervan geldi ve sucularını (kuyuya) gönderdiler, o da (gidip) kovasını saldı, (Yusuf’u görünce) «Müjde! İşte bir oğlan!» dedi. Onu bir ticaret malı olarak sakladılar. Allah onların yaptıklarını çok iyi bilir.” (Yûsuf 19)
HZ YAKUBUN KAPANAN GÖZÜ AŞURE GÜNÜ AÇILMIŞTIR
Hz Yakub (as) ın, oğlu Hz. Yusuf’un hasretinden dolayı kapanan gözleri o gün görmeye başlamıştır
فَلَمَّا اَنْ جَاءَ الْبَشيرُ اَلْقٰیهُ عَلٰى وَجْهِه فَارْتَدَّ بَصيرًا
AYET: “Müjdeci gelince, gömleği onun yüzüne koyar koymaz (Ya’kub) görür oldu..” (Yûsuf 96)Hz Eyyûb (as), hastalığından o gün şifaya kavuşmuştur.
Yıllarca hastalıkla mücadele etmiş, şikâyette bulunmamış, malını mülkünü kaybetmiş, nihayetinde sabrına karşılık Allah ona nasıl iyileşeceğini bildirmiştir.
وَاَيُّوبَ اِذْ نَادٰى رَبَّهُ اَنّى مَسَّنِىَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرَّاحِمينَ
AYET: “Eyyub’u da (an). Hani Rabbine: «Başıma bu dert geldi. Sen, merhametlilerin en merhametlisisin» diye niyaz etmişti”. (ENBİYÂ 83)
فَاسْتَجَبْنَا لَهُ فَكَشَفْنَا مَا بِه مِنْ ضُرٍّ وَاٰتَيْنَاهُ اَهْلَهُ وَمِثْلَهُمْ مَعَهُمْ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعَابِدينَ
AYET: “Bunun üzerine biz, tarafımızdan bir rahmet ve kulluk edenler için bir hatıra olmak üzere onun duasını kabul ettik; kendisinde dert ve sıkıntı olarak ne varsa giderdik ve ona aile efradını, ayrıca bunlarla birlikte bir mislini daha verdik.” (ENBİYÂ 84)
فَلَمَّا اَنْ جَاءَ الْبَشيرُ اَلْقٰیهُ عَلٰى وَجْهِه فَارْتَدَّ بَصيرًا
AYET: “Müjdeci gelince, gömleği onun yüzüne koyar koymaz (Ya’kub) görür oldu..” (Yûsuf 96)Hz Eyyûb (as), hastalığından o gün şifaya kavuşmuştur.
Yıllarca hastalıkla mücadele etmiş, şikâyette bulunmamış, malını mülkünü kaybetmiş, nihayetinde sabrına karşılık Allah ona nasıl iyileşeceğini bildirmiştir.
وَاَيُّوبَ اِذْ نَادٰى رَبَّهُ اَنّى مَسَّنِىَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرَّاحِمينَ
AYET: “Eyyub’u da (an). Hani Rabbine: «Başıma bu dert geldi. Sen, merhametlilerin en merhametlisisin» diye niyaz etmişti”. (ENBİYÂ 83)
فَاسْتَجَبْنَا لَهُ فَكَشَفْنَا مَا بِه مِنْ ضُرٍّ وَاٰتَيْنَاهُ اَهْلَهُ وَمِثْلَهُمْ مَعَهُمْ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعَابِدينَ
AYET: “Bunun üzerine biz, tarafımızdan bir rahmet ve kulluk edenler için bir hatıra olmak üzere onun duasını kabul ettik; kendisinde dert ve sıkıntı olarak ne varsa giderdik ve ona aile efradını, ayrıca bunlarla birlikte bir mislini daha verdik.” (ENBİYÂ 84)
HZ YUNUS BALIĞIN KARNIINDAN AŞURE GÜNÜ KURTULMUŞTUR
Hz Yunus (as), balığın karnından Aşura Günü kurtulmuştur
Kavmini Allah’ın dinine davet etmiş ancak inanan olmamış, ümidini yitirerek ilahi emri beklemeden görev bölgesini terk etmiş ve gemiye binerek giderken ilahi takdir gereği denize atılmış ve balık tarafından yutulmuştur. Ancak onun ardından kavmi hidayeti tercih etmiştir. Balığın karnında Dua etmiş ve Allah onun duasını kabul etmiştir.
فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَهُوَ مُليمٌ ﴿١٤٢﴾ فَلَوْلَا اَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحينَ ﴿١٤٣﴾ لَلَبِثَ فى بَطْنِه اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ﴿١٤٤﴾ فَنَبَذْنَاهُ بِالْعَرَاءِ وَهُوَ سَقيمٌ ﴿١٤٥﴾
AYET: “Yunus kendini kınayıp dururken onu bir balık yuttu. Eğer Allah’ı tesbih edenlerden olmasaydı, tekrar dirilecekleri güne kadar onun karnında kalırdı. Halsiz bir vaziyette kendisini dışarı çıkardık.” (Sâffât 142-145)
فَنَادٰى فِى الظُّلُمَاتِ اَنْ لَا اِلٰهَ اِلَّا اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنّى كُنْتُ مِنَ الظَّالِمينَ
AYET: “Nihayet karanlıklar içinde: «Senden başka hiçbir tanrı yoktur. Seni tenzih ederim. Gerçekten ben zalimlerden oldum!» diye niyaz etti.” (ENBİYÂ 87)
Kavmini Allah’ın dinine davet etmiş ancak inanan olmamış, ümidini yitirerek ilahi emri beklemeden görev bölgesini terk etmiş ve gemiye binerek giderken ilahi takdir gereği denize atılmış ve balık tarafından yutulmuştur. Ancak onun ardından kavmi hidayeti tercih etmiştir. Balığın karnında Dua etmiş ve Allah onun duasını kabul etmiştir.
فَالْتَقَمَهُ الْحُوتُ وَهُوَ مُليمٌ ﴿١٤٢﴾ فَلَوْلَا اَنَّهُ كَانَ مِنَ الْمُسَبِّحينَ ﴿١٤٣﴾ لَلَبِثَ فى بَطْنِه اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ﴿١٤٤﴾ فَنَبَذْنَاهُ بِالْعَرَاءِ وَهُوَ سَقيمٌ ﴿١٤٥﴾
AYET: “Yunus kendini kınayıp dururken onu bir balık yuttu. Eğer Allah’ı tesbih edenlerden olmasaydı, tekrar dirilecekleri güne kadar onun karnında kalırdı. Halsiz bir vaziyette kendisini dışarı çıkardık.” (Sâffât 142-145)
فَنَادٰى فِى الظُّلُمَاتِ اَنْ لَا اِلٰهَ اِلَّا اَنْتَ سُبْحَانَكَ اِنّى كُنْتُ مِنَ الظَّالِمينَ
AYET: “Nihayet karanlıklar içinde: «Senden başka hiçbir tanrı yoktur. Seni tenzih ederim. Gerçekten ben zalimlerden oldum!» diye niyaz etti.” (ENBİYÂ 87)
HZ DAVUDUN TÖVVBESİ AŞURE GÜNÜ KABUL EDİLMİŞTİR
Hz Davud (as) ın tevbesi o gün kabul edilmiştir
قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ اِلٰى نِعَاجِه وَاِنَّ كَثيرًا مِنَ الْخُلَطَاءِ لَيَبْغى بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ اِلَّا الَّذينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَقَليلٌ مَا هُمْ وَظَنَّ دَاوُدُ اَنَّمَا فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَخَرَّ رَاكِعًا وَاَنَابَ
AYET: “Davud: Andolsun ki, senin koyununu kendi koyunlarına katmak istemekle sana haksızlıkta bulunmuştur. Doğrusu ortakçıların çoğu, birbirlerinin haklarına tecâvüz ederler. Yalnız iman edip de iyi işler yapanlar müstesna. Bunlar da ne kadar az! dedi. Davud, kendisini denediğimizi sandı ve Rabbinden mağfiret dileyerek eğilip secdeye kapandı, tevbe edip Allah’a yöneldi.” (SÂD 24)
فَغَفَرْنَا لَهُ ذٰلِكَ وَاِنَّ لَهُ عِنْدَنَا لَزُلْفٰى وَحُسْنَ مَاٰبٍ
AYET: “Sonra bu tutumundan dolayı onu bağışladık. Kuşkusuz yanımızda onun yüksek bir makamı ve güzel bir geleceği vardır.” (SÂD 25)
قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ اِلٰى نِعَاجِه وَاِنَّ كَثيرًا مِنَ الْخُلَطَاءِ لَيَبْغى بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ اِلَّا الَّذينَ اٰمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَقَليلٌ مَا هُمْ وَظَنَّ دَاوُدُ اَنَّمَا فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَخَرَّ رَاكِعًا وَاَنَابَ
AYET: “Davud: Andolsun ki, senin koyununu kendi koyunlarına katmak istemekle sana haksızlıkta bulunmuştur. Doğrusu ortakçıların çoğu, birbirlerinin haklarına tecâvüz ederler. Yalnız iman edip de iyi işler yapanlar müstesna. Bunlar da ne kadar az! dedi. Davud, kendisini denediğimizi sandı ve Rabbinden mağfiret dileyerek eğilip secdeye kapandı, tevbe edip Allah’a yöneldi.” (SÂD 24)
فَغَفَرْنَا لَهُ ذٰلِكَ وَاِنَّ لَهُ عِنْدَنَا لَزُلْفٰى وَحُسْنَ مَاٰبٍ
AYET: “Sonra bu tutumundan dolayı onu bağışladık. Kuşkusuz yanımızda onun yüksek bir makamı ve güzel bir geleceği vardır.” (SÂD 25)
HZ MUSANIIN DENİZİ YARMASI AŞURE GÜNÜ OLMUŞTUR
Hz Musa (as), Âşura Gününde bir mucize eseri denizi yararak nehri geçmiş ve Firavun ile ordusu sulara gömülmüştür.
وَاِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَاَنْجَيْنَاكُمْ وَاَغْرَقْنَا اٰلَ فِرْعَوْنَ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُونَ
AYET: “Bir zamanlar biz sizin için denizi yardık, sizi kurtardık, Firavun’un taraftarlarını da, siz bakıp dururken denizde boğduk.” (Bakara 50)
AYET: “Bir zamanlar biz sizin için denizi yardık, sizi kurtardık, Firavun’un taraftarlarını da, siz bakıp dururken denizde boğduk.” (Bakara 50)
HZ İSA AŞURE GÜNÜ DÜNYAYA GELMİŞ VE AŞURE GÜNÜ GÖĞE YÜKSELMİŞTİR
Hz İsa (as), o gün dünyaya gelmiş ve o gün semâya yükseltilmiştir
اِذْ قَالَتِ الْمَلٰئِكَةُ يَا مَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْهُ اِسْمُهُ الْمَسيحُ عيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجيهًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبينَ
AYET: “Melekler demişlerdi ki: Ey Meryem! Allah sana kendisinden bir Kelime’yi müjdeliyor. Adı Meryem oğlu İsa’dır. Mesîh’tir; dünyada da, ahirette de itibarlı ve Allah’ın kendisine yakın kıldıklarındandır”. (ÂLİ IMRÂN 45)
اِذْ قَالَ اللّٰهُ يَا عيسٰى اِنّى مُتَوَفّيكَ وَرَافِعُكَ اِلَیَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذينَ كَفَرُوا
AYET: “Allah buyurmuştu ki: Ey İsa! Seni vefat ettireceğim, seni nezdime yükselteceğim, seni inkâr edenlerden arındıracağım” (ÂLİ IMRÂN 55)
اِذْ قَالَتِ الْمَلٰئِكَةُ يَا مَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِنْهُ اِسْمُهُ الْمَسيحُ عيسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجيهًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبينَ
AYET: “Melekler demişlerdi ki: Ey Meryem! Allah sana kendisinden bir Kelime’yi müjdeliyor. Adı Meryem oğlu İsa’dır. Mesîh’tir; dünyada da, ahirette de itibarlı ve Allah’ın kendisine yakın kıldıklarındandır”. (ÂLİ IMRÂN 45)
اِذْ قَالَ اللّٰهُ يَا عيسٰى اِنّى مُتَوَفّيكَ وَرَافِعُكَ اِلَیَّ وَمُطَهِّرُكَ مِنَ الَّذينَ كَفَرُوا
AYET: “Allah buyurmuştu ki: Ey İsa! Seni vefat ettireceğim, seni nezdime yükselteceğim, seni inkâr edenlerden arındıracağım” (ÂLİ IMRÂN 55)
KABENİN ÖRTÜSÜ AŞURE GÜNÜ DEĞİŞTİRİLMİŞTİR
HADİS: Aişe’nin belirttiğine göre, Kâbe’nin örtüsü daha önceleri Aşure gününde değiştirilirdi.
Ramazan orucu farz kılınmadan önce (Kureyşliler) Aşûre günü oruç tutarlardı. Aşûre günü, Kabe’nin örtüsünün değiştirildiği gündü. (Ahmed, VI, 244)
Ramazan orucu farz kılınmadan önce (Kureyşliler) Aşûre günü oruç tutarlardı. Aşûre günü, Kabe’nin örtüsünün değiştirildiği gündü. (Ahmed, VI, 244)
HZ HÜSEYİNİN ŞEHİT EDİLDİĞİ KERBELA AŞURE GÜNÜ GERÇEKLEŞMİŞTİR
KERBELÂ
Emeviler’in ikinci hükümdarı Yezid zamanında ve Hicri 61,Miladi 680 yılı Muharrem ayının
onuncu Cuma günü Hz. Hüseyin ve aile fertlerinden 70 kişinin şahadeti ile sona eren tarihi olay meydana
gelmiştir. Ehlibeytin çok değerli bir ferdinin hayatına mal olan bu elim olay sebebi ile 10 Muharrem
Şiilerce yas günü sayılmış ve bu matem daha sonraları geniş çaplı hale gelmiş ve bir nevi resmi hüviyete
bürünmüştür. Muharrem ayı içerisinde Hz. Hüseyin gibi büyük bir şahsiyetin şehit edilmiş olması, bütün
Müslümanlar için büyük bir acı olmuş ve Müslümanları derinden etkilemiştir. Bu zatın, Hz. Peygamberin
sevgili torunu olması ise bu acıyı daha da artırmaktadır. Tarihin belli bir kesitinde meydana gelen bu üzücü
olayları iyi düşünmek ve bunlardan ders çıkarmak gerekir. Müslümanlara düşen görev, bu tür müessif
olayların tekrarlanmasını önleyecek bir bilinç ve anlayışa sahip olmak; kardeşlik, birlik ve beraberliğimizi
4
korumaktır. Fakat Kerbela olayını istismar edip Hz. Hüseyin’e yapılan zulmü ’un benzerini yapan bazı
kesimlerde vardır. Bunlara asla pirim verilmemeli ve bu gibi oyunlara gelinmemelidir.
KERBELA OLAYINDAN ALINMASI GEREKEN DERS
Kerbela Olayından Alınması Gereken Ders:
Hepimiz aynı Rabbe iman eden, aynı Peygamberi kabul eden, aynı Kitabı benimseyen ve aynı
Kıbleye yönelen Müslümanlarız. Tarihin bir devrinde yaşanmış bu gibi üzüntü verici olaylardan gerekli
dersleri çıkarmalı ve aramızdaki kardeşliği pekiştirmeliyiz.
Sonuç olarak Muharrem ayı, İslam kültür tarihinde önemli yeri olan bir zaman dilimini temsil
etmektedir. Bu ayın önemi, içinde meydana gelmiş olan öemli olaylardan kaynaklanmaktadır. İslam
tarihinin en üzücü olaylarından biri olan Kerbela olayı da bu ayda gerçekleşmiştir. Bütün Müslümanları
üzen bu tarihi olay, tarihin hakemliğine bırakılmalı, müminler arasında soğukluğun ve kırgınlığın sebebi
kılınmamalıdır. Bütün müslümanlara düşen görev, tarihin güzelliklerini yaşadığımız dönemin şartları
içinde yeniden yaşamaya gayret göstermek, yanlış ve üzücü örneklerden ibret alarak onların tekrar
yaşanmaması için ne gerekiyorsa onu yapmaktır.
Konumu Yüce Rabbimizin bir ayetiyle bitiriyorum
.
ِل َّٰللاِ
ِ َحإب
ِص ُموا ب
َوا إعتَ
ۖ
َّرقُوا
َوََل تَفَ
َج إم ۪ميعاً
إصبَ إحتُ
ُكإم فَاَ
ِ
ُوب
ل
َف بَ إي َن قُ
َّ
ًء فَاَل
إعدََٓا
إم اَ
إي ُكإم اِذإ ُكإنتُ
َواذإ ُكُروا ِن إعَم َت َّٰللاِ َعلَ
ِِن إعَمتِ۪ه
ِر فَاَإنقَذَ ُكإم ب
َرة ِم َن النَّا
ى َشفَا ُحإف
ٰ
إم َعل
َو ُكإنتُ
ًۚ
ُك اِ إخَواناً
َّ
ل
يَاتِ۪ه لَعَ
ٰ
ُن َّٰللاُ لَ ُكإم ا
ِ
ِل َك يُبَيِّ
َكذٰ
َهاۜ
إهتَدُو َن إن
إم ِم تَ
AYET: Hep birlikte Allah’ın ipine sımsıkı yapışın; bölünüp parçalanmayın. Allah’ın size olan nimetini
hatırlayınız. Hani siz birbirine düşman idiniz de Allah gönüllerinizi birleştirdi ve O’nun nimeti
sayesinde kardeş oldunuz. Siz bir ateş çukurunun tam kenarında iken oradan da sizi Allah kurtarmıştı.
İşte Allah size âyetlerini böyle açıklıyor ki doğru yolu bulasınız. (Âl-i İmrânSûresi (103)
DUA
Dua
Ya Rabbi! Bedirde, Uhutta, Kerbelada, Çanakkalede, Malazgirtte, Kut'ul amarede, sakaryada,
Kafkaslarda ve Dünyanın dört bir yanında şehit düşmüş Aziz şehitlerimizin ruhlarını şad
eyle.Ülkemizi ve İslam beldelerini rahmet, bereket ve inayetinle mamur eyle. Ehli imana, huzur,
emniyet ve güven ihsan eyle!
Allah’ım! Ülkemizi her türlü felâket ve musibetlerden muhafaza eyle. Milletimizi her türlü dâhili ve
harici fitnelerden fesatlardan halas eyle. Allah’ım! Birlik ve beraberliğimizi, huzur ve sükûnetimizi,
dirlik ve düzenimizi daim eyle! Amîn.
İSLAM TARİHİNDE KERBELA AŞURE GÜNÜNDE GERÇEKLEŞMİŞTİR
İslam tarihinde kerbela aşura gününde gerçekleşmiştir
قَالَ رَسُولُ اللّهِ الْحَسَنُ وَالْحُسَيْنُ سَيِّدَا شَبَابِ أهْلِ الْجَنَّةِ. وَأبُوهُمَا خَيْرٌ مِنْهُمَا
HADİS: “Hasan ve Hüseyin cennet ehlinin gençlerinin efendileridir. Babaları onlardan daha hayırlıdırlar”(İ.Canan, Kutub-i Sitte Ter.ve Şerhi, Akçağ Yay: 16/513) diye nitelediği torunlarından Hz. Hüseyin’in Kerbelâ’da şehit edilmesi Muharrem ayının onuncu gününe rastlamaktadır
Âşura gününün manevi berraklığı üzerinde Kerbela karanlığının kesafeti de görülmektedir.Emeviler’in ikinci hükümdarı Yezid zamanında ve Hicri 61,Miladi 680 yılı Muharrem ayının onuncu Cuma günü Hazret-i İmam Hüseyin (r.a.) 55 yaşında iken Sinan bin Enes isimli bir hain tarafından Kerbelâ’da hunharca şehit edilmiştir. Ehlibeytin çok değerli bir ferdinin hayatına mal olan bu elim olay sebebi ile 10 Muharrem Şii Müslümanlarca yas günü sayılmışve bu matem daha sonraları geniş çaplı hale gelmiş ve bir nevi resmi hüviyete bürünmüştür.
Hz Hüseyin’i kendi iktidarı ve ikbali açısından potansiyel bir tehlike olarak gören Yezid bin Muaviye Hz Hüseyin’e Kufe valiliği vaadiyle tuzak kurmuştur. Hz Hüseyin’e, bunun bir tuzak olabileceği, gitmemesi ve Mekke’den ayrılmaması yönünde tavsiyeler olduysa da dinlememiş, 50-60 kişilik aile fertleri ve arkadaş grubu ile yola çıkmıştır. Hz Hüseyin, Kerbela’ya geldiğinde tuzağa düşürülmüş, Yezit’e biat etmesi için kendisine baskı yapılmış, çölde günlerce aç ve susuz bekletilmiştir. Peygamberin güllerine bu zulmü reva görenler nasıl bir kalbe sahipti acaba? Allah böylesi trajedilerin tekrarından bu ümmeti muhafaza buyursun.
Tarihin belli bir kesitinde meydana gelen bu üzücü olayları iyi düşünmek ve bunlardan ders çıkarmak gerekir. Müslümanlara düşen görev, bu tür müessif olayların tekrarlanmasını önleyecek bir bilinç ve anlayışa sahip olmak; kardeşlik, birlik ve beraberliğimizi korumaktır. Günümüzde de aynı veya benzer vakalara rastlamamız mümkün. Zevkine öldürülen insanlar, sarhoş araç kullanıp insanların canlarına kıyanlar, bilge köyü katliamını düşünün…
AYETLER: Yüce Allah, insanı ruh ve beden yapısıyla en güzel bir şekilde yaratmış, (Tîn, 95/4) ona şan ve şeref vermiş (İsra, 17/70), ona ruhundan üflemiş (Hicr, 15/29 ) ve yeryüzündeki her şeyi onun hizmetine sunmuştur. (Mülk, 67/15)
قَالَ رَسُولُ اللّهِ الْحَسَنُ وَالْحُسَيْنُ سَيِّدَا شَبَابِ أهْلِ الْجَنَّةِ. وَأبُوهُمَا خَيْرٌ مِنْهُمَا
HADİS: “Hasan ve Hüseyin cennet ehlinin gençlerinin efendileridir. Babaları onlardan daha hayırlıdırlar”(İ.Canan, Kutub-i Sitte Ter.ve Şerhi, Akçağ Yay: 16/513) diye nitelediği torunlarından Hz. Hüseyin’in Kerbelâ’da şehit edilmesi Muharrem ayının onuncu gününe rastlamaktadır
Âşura gününün manevi berraklığı üzerinde Kerbela karanlığının kesafeti de görülmektedir.Emeviler’in ikinci hükümdarı Yezid zamanında ve Hicri 61,Miladi 680 yılı Muharrem ayının onuncu Cuma günü Hazret-i İmam Hüseyin (r.a.) 55 yaşında iken Sinan bin Enes isimli bir hain tarafından Kerbelâ’da hunharca şehit edilmiştir. Ehlibeytin çok değerli bir ferdinin hayatına mal olan bu elim olay sebebi ile 10 Muharrem Şii Müslümanlarca yas günü sayılmışve bu matem daha sonraları geniş çaplı hale gelmiş ve bir nevi resmi hüviyete bürünmüştür.
Hz Hüseyin’i kendi iktidarı ve ikbali açısından potansiyel bir tehlike olarak gören Yezid bin Muaviye Hz Hüseyin’e Kufe valiliği vaadiyle tuzak kurmuştur. Hz Hüseyin’e, bunun bir tuzak olabileceği, gitmemesi ve Mekke’den ayrılmaması yönünde tavsiyeler olduysa da dinlememiş, 50-60 kişilik aile fertleri ve arkadaş grubu ile yola çıkmıştır. Hz Hüseyin, Kerbela’ya geldiğinde tuzağa düşürülmüş, Yezit’e biat etmesi için kendisine baskı yapılmış, çölde günlerce aç ve susuz bekletilmiştir. Peygamberin güllerine bu zulmü reva görenler nasıl bir kalbe sahipti acaba? Allah böylesi trajedilerin tekrarından bu ümmeti muhafaza buyursun.
Tarihin belli bir kesitinde meydana gelen bu üzücü olayları iyi düşünmek ve bunlardan ders çıkarmak gerekir. Müslümanlara düşen görev, bu tür müessif olayların tekrarlanmasını önleyecek bir bilinç ve anlayışa sahip olmak; kardeşlik, birlik ve beraberliğimizi korumaktır. Günümüzde de aynı veya benzer vakalara rastlamamız mümkün. Zevkine öldürülen insanlar, sarhoş araç kullanıp insanların canlarına kıyanlar, bilge köyü katliamını düşünün…
AYETLER: Yüce Allah, insanı ruh ve beden yapısıyla en güzel bir şekilde yaratmış, (Tîn, 95/4) ona şan ve şeref vermiş (İsra, 17/70), ona ruhundan üflemiş (Hicr, 15/29 ) ve yeryüzündeki her şeyi onun hizmetine sunmuştur. (Mülk, 67/15)
Bütün bu özellikleriyle insan, yaratılanlar arasında en seçkin ve en değerli varlıktır. Yaratılış gayesine uygun olarak yaşayan insan, sevgi dolu, merhametli, hoş geçimli, güvenilir, içinde yaşadığı toplumla ve bütün insanlıkla barışık olandır. Bu vasıflar, kuşkusuz olgun müslümanın da belirgin özelliklerindendir.
Her zaman, sağduyulu hareket ederek Allah ve Peygamber sevgisi etrafında kenetlenmeliyiz. Hz. Peygamberi, O’nun aile fertlerini ve ashabını sevmek hepimizin müşterek heyecanı olmalıdır.
HADİS: Hz. Peygamber (s.a.v.), savaş ortamında bile, müslümanlarla savaşmayan gayrı Müslim kadınların, çocukların, yaşlıların ve ibadetle meşgul din adamlarının öldürülmesini hatta, ibadethanelerinin yıkılmasını, ağaçların kesilmesini ve hayvanların öldürülmesini yasaklamıştır.
Genel bir ilke olarak yer yüzündeki bütün canlılara merhametle yaklaşmayı öngören İslam dini,
Her zaman, sağduyulu hareket ederek Allah ve Peygamber sevgisi etrafında kenetlenmeliyiz. Hz. Peygamberi, O’nun aile fertlerini ve ashabını sevmek hepimizin müşterek heyecanı olmalıdır.
HADİS: Hz. Peygamber (s.a.v.), savaş ortamında bile, müslümanlarla savaşmayan gayrı Müslim kadınların, çocukların, yaşlıların ve ibadetle meşgul din adamlarının öldürülmesini hatta, ibadethanelerinin yıkılmasını, ağaçların kesilmesini ve hayvanların öldürülmesini yasaklamıştır.
Genel bir ilke olarak yer yüzündeki bütün canlılara merhametle yaklaşmayı öngören İslam dini,
HADİS: “insanlara merhamet etmeyene Allah da merhamet etmez”(Müslim, “Fedâil”, 2319; II,1809.) peygamberî buyruğuyla da bu ilkeyi âdeta perçinlemiştir.
Yaşanan olaylara ibret nazarıyla bakıp gereken dersleri toplum olarak çıkarmalıyızYaşanan sıkıntıların sebeplerini iyi düşünmeliyiz
Kuran ve sünnete göre yaşamalıyız
Toplumun her kesiminin kuran ahlakıyla ahlaklanmasını sağlamalıyız
Çocukları dini terbiye ile yetiştirmeliyiz
Sahabeyi iyi tanıyıp örnek almalıyız
Birlik beraberliği sağlayacak değerler etrafında bütünleşmeliyiz
Tarihten, yaşanan elim hadiselerden dersler çıkarmalı, aynı hatalara düşmemeliyiz
Barış dininin barışını hakim kılacak adımlar atmalı ve toplumu bu şekilde yoğurmalıyız
“Hep birlikte Allah’ın ipine sarılın ve parçalanıp bölünmeyin”
Bu acı olayın tasvibi mümkün değildir. Müslümanlara düşen görev, bu tür olayların tekrarlanmasını önleyecek bir bilinç ve anlayışa sahip olmak, kardeşlik, birlik ve beraberliği koruyabilmek ve yüce Allah’ın; وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ
Yaşanan olaylara ibret nazarıyla bakıp gereken dersleri toplum olarak çıkarmalıyızYaşanan sıkıntıların sebeplerini iyi düşünmeliyiz
Kuran ve sünnete göre yaşamalıyız
Toplumun her kesiminin kuran ahlakıyla ahlaklanmasını sağlamalıyız
Çocukları dini terbiye ile yetiştirmeliyiz
Sahabeyi iyi tanıyıp örnek almalıyız
Birlik beraberliği sağlayacak değerler etrafında bütünleşmeliyiz
Tarihten, yaşanan elim hadiselerden dersler çıkarmalı, aynı hatalara düşmemeliyiz
Barış dininin barışını hakim kılacak adımlar atmalı ve toplumu bu şekilde yoğurmalıyız
“Hep birlikte Allah’ın ipine sarılın ve parçalanıp bölünmeyin”
Bu acı olayın tasvibi mümkün değildir. Müslümanlara düşen görev, bu tür olayların tekrarlanmasını önleyecek bir bilinç ve anlayışa sahip olmak, kardeşlik, birlik ve beraberliği koruyabilmek ve yüce Allah’ın; وَاعْتَصِمُواْ بِحَبْلِ اللّهِ جَمِيعًا وَلاَ تَفَرَّقُواْ
AYET: “Hep birlikte Allah’ın ipine / Kur’ân’a sımsıkı sarılın ve parçalanıp bölünmeyin” (Al-i İmran, 103)
Hepimizin Allah’ı, Peygamberi, kitabı, kıblesi, vatanı ve bayrağı birdir. Bu birlik, birbirimize sevgi ve saygı bağları ile bağlanmamızı gerektirir. Kardeş olarak yaşamamız Rabbimizin ve Peygamberimizin bir emridir.
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ Yüce Allah,
Hepimizin Allah’ı, Peygamberi, kitabı, kıblesi, vatanı ve bayrağı birdir. Bu birlik, birbirimize sevgi ve saygı bağları ile bağlanmamızı gerektirir. Kardeş olarak yaşamamız Rabbimizin ve Peygamberimizin bir emridir.
إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ Yüce Allah,
AYET: “Müminler ancak kardeştirler” (Hucurat,10)
HADİS: “Müslüman, elinden ve dilinden insanların emin olduğu kimsedir. Mü’min ise, insanların canları ve malları konusunda kendisinden emin olduğu kimsedir”(Tirmizi,“İman”12)
Temeli barış, uzlaşma ve hoşgörüye dayanan, ismini de bu anlamlara gelen “İslam” kelimesinden alan yüce dinimiz; birliği, sevgiyi ve kardeşliği emrederken, haksızlığı, insan hayatına, kişi dokunulmazlığına ve insanın onur ve haysiyetine zarar verecek her şeyi de kesin bir dille yasaklamıştır. İnsanların can, din, mal, nesil ve akıl emniyetini temin etmek İslam’ın temel hedeflerindendir.
HADİS: “Müslüman, elinden ve dilinden insanların emin olduğu kimsedir. Mü’min ise, insanların canları ve malları konusunda kendisinden emin olduğu kimsedir”(Tirmizi,“İman”12)
Temeli barış, uzlaşma ve hoşgörüye dayanan, ismini de bu anlamlara gelen “İslam” kelimesinden alan yüce dinimiz; birliği, sevgiyi ve kardeşliği emrederken, haksızlığı, insan hayatına, kişi dokunulmazlığına ve insanın onur ve haysiyetine zarar verecek her şeyi de kesin bir dille yasaklamıştır. İnsanların can, din, mal, nesil ve akıl emniyetini temin etmek İslam’ın temel hedeflerindendir.
AYET: Nitekim Kur’an-ı Kerim’de, haksız yere cana kıymak haram kılınmış ve bir insanı öldürmek bütün insanlığı öldürmeye, bir hayatı kurtarmak da bütün insanlığı kurtarmaya denk tutulmuştur.( Mâide, 5/32)
İşte böylesine mânalı ve kudsî hâdiselerin yıldönümü olan bu mübarek gün ve gece, Saadet Asrından beri Müslümanlarca hep kutlana gelmiştir. Bugünlerde ibadet için daha çok zaman ayırmışlar, başka günlere nisbetle daha fazla hayır hasenatta bulunmuşlardır.
AŞURE AŞI ÇORBASI
Aşûre günü oruç tutmanın faziletine ilişkin sahih hadisler bulunmasına karşılık, o günde hububat karşımı aş (aşûre) pişirmek, sadaka vermek, mescitleri ziyaret etmek ve kurban kesmek gibi fiiller hakkında sahih habere rastlanmamaktadır. ( Yavuz, Yusuf Şevki, “Aşûra”, DİA, IV, 25) Bununla birlikte, Müslüman Türklerin dînî halk geleneğinde önemli bir yer tutan aşûre, aynı zamanda Muharremin onuncu günü başlamak üzere, daha sonraki günlerde de özel merasimle pişirilip dağıtılan tatlıya isim olmuş ve sosyal dayanışmaya önemli katkılarda bulunmuştur.
Rivayete göre iman edenler sel felaketinden, tufandan kurtulduklarında azıklarını açtılar; buğday, nohut, fasulye, mısır, üzüm, ceviz, şeker vs. yiyecek maddelerinden karıştırarak pişirdiler… Pişirilen aş öyle bereketlenmişti ki, herkes doymuştu. Aradan nice bin yıllar geçmesine rağmen iman edenlerin kurtuluş günü, zaman içinde aşure denilen bir tatlı yaparak anılır ve yaşatılır oldu.
Çok eskiden beri devam eden aşûre aşı, Osmanlılar döneminde sarayda da pişirilmiş, “aşûre testisi” adı verilen özel kaplarla da saray dairelerine ve halka birkaç gün süreyle dağıtılmıştır.
Merhum Şair Mehmed Akif’in dediği gibi,
“Tarihi tekerrür diye tarif ediyorlar / Hiç ibret alınsaydı tekerrür mü ederdi?”
Sonuç olarak:Muharrem ayı “Allah’ın ayı”dır. Bu yüzden iyi değerlendirmeliyiz.
Kuranı kerimde zikredilen hadiseler ibret almak içindir. İbret ve derler almalı, düşülen hatalar tekerrür ettirilmemelidir.
Üzerine düşen görevi
İşte böylesine mânalı ve kudsî hâdiselerin yıldönümü olan bu mübarek gün ve gece, Saadet Asrından beri Müslümanlarca hep kutlana gelmiştir. Bugünlerde ibadet için daha çok zaman ayırmışlar, başka günlere nisbetle daha fazla hayır hasenatta bulunmuşlardır.
AŞURE AŞI ÇORBASI
Aşûre günü oruç tutmanın faziletine ilişkin sahih hadisler bulunmasına karşılık, o günde hububat karşımı aş (aşûre) pişirmek, sadaka vermek, mescitleri ziyaret etmek ve kurban kesmek gibi fiiller hakkında sahih habere rastlanmamaktadır. ( Yavuz, Yusuf Şevki, “Aşûra”, DİA, IV, 25) Bununla birlikte, Müslüman Türklerin dînî halk geleneğinde önemli bir yer tutan aşûre, aynı zamanda Muharremin onuncu günü başlamak üzere, daha sonraki günlerde de özel merasimle pişirilip dağıtılan tatlıya isim olmuş ve sosyal dayanışmaya önemli katkılarda bulunmuştur.
Rivayete göre iman edenler sel felaketinden, tufandan kurtulduklarında azıklarını açtılar; buğday, nohut, fasulye, mısır, üzüm, ceviz, şeker vs. yiyecek maddelerinden karıştırarak pişirdiler… Pişirilen aş öyle bereketlenmişti ki, herkes doymuştu. Aradan nice bin yıllar geçmesine rağmen iman edenlerin kurtuluş günü, zaman içinde aşure denilen bir tatlı yaparak anılır ve yaşatılır oldu.
Çok eskiden beri devam eden aşûre aşı, Osmanlılar döneminde sarayda da pişirilmiş, “aşûre testisi” adı verilen özel kaplarla da saray dairelerine ve halka birkaç gün süreyle dağıtılmıştır.
Merhum Şair Mehmed Akif’in dediği gibi,
“Tarihi tekerrür diye tarif ediyorlar / Hiç ibret alınsaydı tekerrür mü ederdi?”
Sonuç olarak:Muharrem ayı “Allah’ın ayı”dır. Bu yüzden iyi değerlendirmeliyiz.
Kuranı kerimde zikredilen hadiseler ibret almak içindir. İbret ve derler almalı, düşülen hatalar tekerrür ettirilmemelidir.
Üzerine düşen görevi
