İSLAMDA ÇOCUK HAKLARI
Çocuk Allah’ın insana bir lutfudur. Ana-babalara da birer emanettir. Çocuk doğduğunda kulağına ezan okunur ve böylece hayata başlamış olur. Çocuk anadan doğduğunda tertemizdir. Ekilmemiş toprak gibi, işlenmemiş alçı gibidir. O mevsimde çocuğa ne verilirse onu alır. Çocuk boş kaset gibidir. Kasete ne doldurulursa onu alır. Toprağa ne ekilmişse o biçilir. Alçı nasıl kalıba konulursa öyle şekillenir. Çocuk da öyledir. Çocuğa, İslam’ı öğretirsek Müslüman, Hırıstiyanlığı öğretirsek Hırıstiyan, Yahudiliği öğretirsek Yahudi olur. Kısaca; biz hangi dine mensup isek çocuk da o dine mensup olur.
Hadis-i Şerif’de Allah Rasulü (SAV.) şöyle buyuruyorlar:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ HER DOĞAN İSLAM FITRATI ÜZERE DOĞAR SONRA ANA BABASI TARAFINDAN BAŞKA DİNLERE EVRİLİR
HADİS: “Her doğan İslam fıtratı üzere doğar, daha sonra ana ve babası tarafından çeşitli dinlere mensup olarak yetiştirilir.”
Allah (CC.) Kur’an-ı Kerim’de :
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَاراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَيْهَا مَلَائِكَةٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَا يَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ
ALLAH(CC) BUYURDUKİ EY İNANANLAR KENDİNİZİ VE ÇOLUK ÇOCUĞUNUU CEHENNEM ATEŞİNDEN KORUYUN
AYET: (Tahrim, 66/6)“ Ey inananlar! Kendinizi ve çoluk çocuğunuzu cehennem ateşinden koruyun; onun yakıtı, insanlar ve taşlardır; görevlileri, Allah'ın kendilerine verdiği emirlere baş kaldırmayan, kendilerine buyurulanları yerine getiren pek haşin meleklerdir.”
Hayırlı evlat sahibi olabilmek için de ona İslam terbiyesi verilmesi lazımdır. Peygamber Efendimiz (SAV.) bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyuruyorlar:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ İNSAN ÖLDÜĞÜ VAKİT AMELLERİ KESİLİR YALNIZ ŞU 3 ŞEY SADAKAİ CARİYE FAYDALANILAN İLİM VE KENDİSİNE DUA EDEN SALİH EVLAT
HADİS: «İnsan öldüğü vakit bütün amelleri ondan kesilir. Yalnız üç şeyden : sadaka-i cariyeden, faydalanılan ilimden ve kendisine duâ eden sâlih evlâttan kesilmez.»buyurmuşlar. Müslim, Vasiyet, 3
Çocuk dünyaya geldiği zaman, Peygamber Efendimizden bize intikal eden bazı uygulamalar vardır. Bu uygulamalar şunlardır:
İsIam Dinine göre Çocuğun bazı hakları vardır. Bu hakların başlıcaları şunlardır
İSLAMA GÖRE ÇOCUK HAKLARI :
1-HİMAYE BAKIM VE BESLENME HAKKI
Yaşamak her insanın en tabii hakkıdır. Dünyaya gelen bir çocuğun bu haktan yararlanabilmesi gerekir. Hadis-i Şerif’de Peygamber Ef. (S.A.V) Şöyle buyuruyor:
« كُلُّكُمْ راعٍ ، وكُلُّكُمْ مسئولٌ عنْ رعِيَّتِهِ ، والأِمَامُ رَاعٍ ، ومسئولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ، والرَّجُلُ رَاعٍ في أَهْلِهِ ومسئولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ، والمرْأَةُ راعِيةٌ في بيْتِ زَوْجِهَا ومسئولة عنْ رعِيَّتِهَا ، والخَادِمُ رَاعٍ في مالِ سيِّدِهِ ومسئولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ، فكُلُّكُمْ راعٍ ومسئولٌ عنْ رعِيتِهِ».
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ HEPİNİZ ÇOBANSINIZ GÜTTÜĞÜNÜZ SÜRÜDEN SORUMLUSUNUZ
HADİS: “Hepiniz çobansınız; hepiniz güttüğünüz sürüden sorumlusunuz. Devlet reisi de bir çobandır ve sürüsünden sorumludur. Erkek ailesinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Kadın kocasının evinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Hizmetkâr, efendisinin malının çobanıdır; o da sürüsünden sorumludur. Netice itibariyle hepiniz çobansınız ve güttüğünüz sürüden sorumlunuz.Riyazü’s-Salihin,
2-) YAŞAMA HAKKI
İslâmiyet, her şeyden önce çocuğun hayatının korunması üzerinde durur ve çocukların öldürülmesini yasaklar.
ALLAH(CC) BUYURDUKİ ÇOCUKLARINI CEHALETLE DÜŞÜNCESİZCE ÖLDÜRENLER MUTLAKA HÜSRANDADIR
AYET: (el-Enam 140) “Çocuklarını cehaletle, düşüncesizlikle öldürenler, mutlaka hüsrandadırlar.” buyrulmuştur.
Yine başka bir ayette
ALLAH(CC) BUYURDUKİ EVLATLARINII FAKİRLİK KORKUSUYLA ÖLDÜRMEYİN ONLARIDA SİZİDE RIZIKLANDIRIRIZ
AYET: (el-İsra, 31) “Evlatlarınızı, fakirlik korkusuyla öldürmeyin. Onları da, sizi de biz rızıklandırırız. Hakikat, onları öldürmek büyük bir suçtur.” buyrulmaktadır.
3-) SAĞ KULAĞA EZAN SOL KULAĞA KAMET OKUMAK
Bebeğin sağ kulağına ezan, sol kulağına da kamet okunur
RESULULLAH(SAV) TORUNU HZ HASAN DOĞDUĞU ZAMAN KULAĞINA EZAN OKUMUŞTUR
HADİS: Hazreti Ebu Rafi anlatıyor: “Hz. Hasan dünyaya geldiği zaman Hazreti Peygamber (s.a.v)'in onun kulağına ezan okuduğunu gördüm.” (Ebu Davud, Edep, 107; Tirmizî, Edahî,16; Ahmet b. Hanbel, VI/9,291). Bu hadiste görüldüğü üzere İslam dinide çocuğun kulağına ezan okumak vardır.
4-)GÜZEL İSİM HAKKI
Çocuğa, büyüdüğü zaman kendisinin de beğenebileceği hem lafızca hem de anlamca güzel bir isim verilmelidir.
عَنْ أَبِى الدَّرْدَاءِ رَضِىَ اللّٰهُ عَنْهُ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللّٰهِ j :
« إِنَّكُمْ تُدْعَوْنَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِأَسْمَائِكُمْ وَأَسْمَاءِ اٰبَائِكُمْ فَأَحْسِنُوا أَسْمَاءَكُمْ »
Ebû’d-Derdâ -radıyallâhu anh-’den rivâyet edildiğine göre Allah Rasûlü -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz şöyle buyurmuştur:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ SİZ KIYAMETTE BABALARINIIN İSMİYLE ÇAĞIRILACAKSINIZ ÖYLEYSE GÜZEL İSİMLER KOYUN
HADİS: “Siz kıyâmet günü isimlerinizle ve babalarınızın isimleriyle çağrılacaksınız. Öyleyse güzel isimler koyun.” (Ebû Dâvûd, Edeb, 61)
5-) AKİKA KURBANI KESMEK
Bebeğin doğumunun yedinci günü veya daha sonraki günlerde erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun olmak üzere kurban kesilir. Her ikisi için bir koyun kesilmesi de mümkündür
Yeni doğan bebeğin başındaki ilk saçlarına akîka; bu çocuğun doğumundan yedi gün sonra başındaki tüyleri kısmen veya tamamen traş edip adını koyduktan sonra Allah'u Teâlâ'ya şükür için kesilen kurbana akîka kurbanı denir. Hz. Aişe (r.a.)'den şöyle rivâyet edilmektedir.
RESULULLAH(SAV) BİZE ERKEK ÇOCUKLAR İÇİN İKİ KI OCUKLAR İÇİN BİR KOYUN AKİKA OLARAK KURBAN ETMEMİZİ EMREDERDİ
HADİS: "Resul-i Ekrem (s.a.s.} bize erkek çocuklar için iki, kız çocukları için bir koyun "akîka" olarak kurban etmemizi emretti." (İbn Mâce hadis no: 3163, Zebâih, no: 1515).
RESULULLAH(SAV) TORUNLARI HASAN İLE HÜSEYİNİ DOĞUMLARINDAN YEDİNCİ GÜNÜNDE AKİKA KURBANI KESMİŞ VE ADLARINI KOYMUŞTUR
Yine Hz. Âişe validemizin rivâyetine göre, Peygamber Efendimiz (s.a.s.), torunları Hasan ile Hüseyin'in doğumlarının yedinci günü akika kurbanlarını kesmiş ve adlarını koymuştur. (Tecrid-i Sarih Tercümesi, XI, 401)
Akîka kurbanı Hanefi mezhebine göre mübah ve dolayısıyla menduptur. Diğer üç büyük imâma göre sünnet, Zahiri mezhebine göre ise farzdır.
Bu kurban çocuğun doğduğu günden bâlîğ olacağı güne kadar kesilebilir. Ancak doğumun yedinci gününde kesilmesi daha çok sevap kazanmaya sebeptir. Kesilen kurbanın kemikleri çocuğun sıhhatli olmasına sebep olsun niyetiyle kırılmayıp eklem yerlerinden sıyrılır ve öylece pişirilir. Sonra bu kemikler bir yere gömülür. Akîka kurbanının etinden bunu tasadduk eden kimsenin yiyebileceği gibi ev halkı da bu etten istifâde eder. Bir kısmı da ihtiyaç sahiplerine dağıtılır.
6-)SÜNNET:( HİTAN)Erkek üreme organının uç kısmında bulunan deri parçasının kesilmesi, hitan. Doğumunun ilk gününden bulüğ yaşına kadarki herhangi bir zamanda çocuk sünnet ettirilir.
Kur'ân'da "Sünnet" (hıtan) ile ilgili bir âyet bulunmamakla birlikte, Müslümanlığın simgesi olarak kabul edilmiştir. Geçmişi Hz. İbrahim'e kadar varan sünnettir.
RESULULLAH(SAV) HİÇ KUŞKUSUZ İLK MİSAFİR EDİNEN İLK DEFA DON GİYEN İLK KEZ SÜNNET OLAN HZ İBRAHİMDİR
HADİS:"Hiç kuşkusuz ilk misafir edinen, ilk defa don giyen ve ilk kez sünnet olan Hz. İbrahim'dir." (Muvatta, Sıfatu'n-Nebî', 4).
Sünnet olmak ondan sonra bütün peygamberlerde ve onlara uyanlarda devam etmiş, Peygamberimiz (s.a.s) peygamber olarak gönderilinceye kadar sürüp gitmiştir. Peygamberimiz (s.a.s) bir başka hadislerinde şöyle buyuruyorlar:
RESULULLAH(SAV) BUYURDU 4 ŞEY VARDIRKİ SÜNNETİMDENDİR HİTAN OLMAK GÜEL KOKU SÜRMEK MİSVAK KULLANMAK VE EVLENMEK
"Dört şey var ki, bunlar peygamberlerin sünnetlerindendir. Sünnet olmak, güzel koku sürünmek, misvak kullanmak ve evlenmek." (Tirmizî, Ahmed b. Hanbel, Müsned,)
7-)SAÇIN TRAŞ EDİLMESİ : Doğumun yedinci günü çocuğun saçı tıraş edilir ve bunun ağırlığınca gümüş ya da altın değerinde bir şey fakirlere sadaka olarak verilir. Bunların yanı sıra, yeni çocuk sahibi olmuş bir müslümanın, bunu Allah’ın bir lütfu olarak değerlendirerek sevinçle karşılaması ve çevresine bunu hissettirmesi, kız ve erkek çocuk arasında bir fark gözetmemesi de İslami bir edep kuralıdır.
İslam’ın çocuğa yaklaşımı, sevgi, şefkat ve hoşgörü anlayışına dayanır. Çünkü çocuk dünyaya günahsız olarak gelir. Bülûğ çağına kadar da yaptığı davranışlardan dini bakımdan sorumlu değildir.
RESULULLAH(SAV) BUYURDU EY FATMA ÇCUĞUN BAŞINI TRAŞ ETTİR VE SAÇININ AĞIRLIĞINCA GÜMÜŞ TASADDUK ET
Ey Fatıma! Çocuğun başını tıraş ettir ve saçının ağırlığınca gümüş tasadduk et!" dedi. Bu emir üzerine saçı tarttık, ağırlığı bir dirhem veya buna yakın bir şeydi." [Tirmizi, Edahi 20, (1519)]
RESULULLAH(SAV) BUYURDU HZ FATMA HZ HASAN HZ HÜSEYİN ZEYNEBİN ÜMMÜ GÜLSÜMÜN SAÇLARINI TRAŞ ETTİ TARTTI AĞIRLIĞINCA GÜMÜŞ TASADDUK ETTİ
Cafer İbnu Muhammed babasından o da Hz. Fatıma (ra)'dan rivayet ettiğine göre, Hz. Fatıma, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'in, Zeyneb'in, Ümmü Külsüm (ra)'ün saçlarını tarttı. Bunların ağırlığınca gümüş tasadduk etti. [Muvatta, Akika 2, (2, 501)]
8-) SÜT EMME HAKKI
Süt devresi, çocukların biyolojik ve psikolojik gelişimleri için en önemli safhalardan birisidir. İnsanın, insanî vasıfları alması için en temiz gıda, yine insan sütüdür. Kuran-ı Kerim, bunun önemini iki ayet-i kerime ile vurgulamıştır:
ALLAH(CC) BUYURDU EMİRMEYİ TAMAMLAMAK İSTEN İÇİN ANNELER İKİ TAM YIL EMZİRİRLER ONLARIN BESLENMESİ GİYİMİ BABAYA AİTTİR
AYET: (el-Bakara, 233)“Emzirmeyi tamamlamak isteyen (baba) için, anneler, çocuklarını iki tam yıl emzirirler. Onların örfe uygun olarak beslenmesi ve giyimi, baba tarafına aittir.”
Hadis-i şerifte de şöyle buyrulur.RESULULLAH(SAV) BUYURDU BEBEK İÇİN ANNESİNİN SÜTÜNDEN HAYIRLI SÜT YOKTUR
HADİS: “Bebek için annesinin sütünden daha hayırlı süt yoktur.”
9-) GÜZEL TERBİYE HAKKI
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUĞA GÜZEL TERBİYE EVLADIN BABASINDAKİ HAKLARINDANDIR
HADİS: (Çocuğu güzel terbiye, evladın babasındaki haklarındandır.) [Beyheki]
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ EVLADINIA İKRAM EDİN ONLARI EDEPLİ TERBİYELİ YETİŞTİRİN
HADİS: (Evladınıza ikram edin, onları edepli, terbiyeli yetiştirin!) [İbni Mace]
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUĞU TERBİYE ETMEK SADAKA VERMEKTEN DAHA SEVAPTIR
HADİS: (Çocuğu terbiye etmek sadaka vermekten daha sevaptır.) [Tirmizi]
Çocuğun sağlam kişilikli, bilgili, faziletli, sanat ve hüner sahibi, iyi bir insan, iyi bir Müslüman olarak yetişmesi için her türlü gayretin gösterilmesi gerekir.
حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ مُوسى عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: « ما نَحَلَ وَالِدٌ وَلَدًا من نَحْلٍ أَفْضَلَ مِنْ أَدَبٍ حَسَنٍ»
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ HİÇBİR ANA BABA ÇOCUĞUNA GÜZEL TERBİYEDEN DAHA KIYMETLİ MİRAS BIRAKMAMIŞTIR
HADİS: “Hiçbir anne-baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha kıymetli bir bağışta bulunmamıştır.” (Tirmizî, Birr, 33)
10-) EŞİT MUAMELE HAKKI
Yakup Peygamber’in çocuklarına, özellikle. Hz.Yusuf’a olan sevgisi buna en güzel örnektir. Yani her şeyde (özellikle sevgide de) eşit olmamız gerektiğinin açık bir kanıtıdır.İslam ve
Peygamber Efendimiz bir hadislerinde şöyle buyurmaktadır.
اتَّقُوا اللَّه وَاعْدِلُوا في أَوْلادِكُمْ
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ALLAHTAN KORKUNUZ ÇOCUKLARINIZ ARASINDA ADALETLİ OLUNUZ
HADİS: "Allah'tan korkunuz; çocuklarınız arasında adaletli davranınız"
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ HEDİYE VERİRKEN ÇOCUKLARINIZ ARASINDA EŞİTLİĞE RİAYET EDİN
HADİS: (Hediye verirken çocuklarınız arasında eşitliğe riayet ediniz!) [Taberani]
Çocuklar arasında herhangi bir şekilde ayırım yapmak son derece yanlış hem de sünnete aykırıdır. Özellikle cahiliye dönemi kalıntısı olan, kız çocuklarını aşağı ve değersiz görme ve onları bazı haklardan mahrum bırakma, İslam’da son derece çirkin kabul edilen ve yasaklanan bir davranıştır. Tam aksine, kız çocuklarının haklarına öncelik vermek hususunda Hz. Peygamber’in ısrarlı tavsiyeleri ve vardır.
11-) HELAL RIZIK HAKKI
Ruhumuzun ve bedenimizin gelişiminde en temel unsur, helâl lokmadır. Bu, çocuğun babası üzerindeki en önemli haklarından biridir. Bu sebeple hadis-i şerifte:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUĞUN BABAS ERİNDEKİ HAKLARDAN BİRİDE ONU YALNIZCA TEMİZ ŞEYLERLE RIZIKLANDIRMASIDIR
HADİS: “Çocuğun babası üzerindeki haklarından birisi de onu yalnızca temiz şeylerle rızıklandırmasıdır.” buyurulmuştur.
12-) ÇOCUĞUN OYUN HAKKI
Çocuğun, gerek bedenî, gerekse aklî ve hatta ruhî gelişimi için oyun çok önemlidir. Eski ve yeni bütün terbiyeciler, bu hususta ittifak ederler. Peygamber Efendimiz (sav) çocukların oyun oynaması ve oynatılması hususunda tavsiyelerde bulunmuştur. Bir hadis-i şerifinde:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUĞU OLAN ONUNLA ÇOCUKLAŞSIN
HADİS: “Çocuğu olan, onunla çocuklaşsın.” buyurmuştur.
Kendisi de terbiyesi altında olan torunlarını ve diğer çocukları dilini çıkarmak, dizlerinden göğsüne kadar yürütmek, sırtına bindirmek, yüzlerine su püskürtmek, saçlarından hafifçe tutup asılmak, çeşitli güzel isimler takmak gibi muhtelif şekillerde eğlendirdiği rivayet edilmektedir. Efendimiz (sav) hizmetinde olan
RESULULLAH(SAV) ÇOCUKLARI İLE ŞAKALAŞAN İNSANLARIN EN İLERİSİ İDİ
HADİS: Hazret-i Enes, Resulullah’ı “çocuklarla şakalaşma (ve onları eğlendirme de) insanların en ileri olanı” diye tasvir eder.
13-) ÇOCUĞA ŞEFKATLİ DAVRANMA HAKKI
RESULULLAH(SAV) BENİM 10 ÇOCUĞUM HİÇBİRİNİ ÖPMEM DİYEN SAHABİYE MERHAMET ETMEYENE MERHAMET OLUNMA BUYURDU
HADİS: Peygamber efendimiz aleyhisselam, torununu öperken biri görüp, (Ya Resulallah, benim on çocuğum var, hiç birini öpmem) dedi. Ona, (Merhamet etmeyen merhamet bulamaz) buyurdu. (Buhari)
Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUKLARINIZI ÇOK ÖPÜN HER ÖPMENİZDE CENNETTTEKİ DERECENİ YÜKSELİR
HADİS: (Çocuklarınızı çok öpün, her öpmenizde Cennetteki dereceniz yükselir.) [Buhari]
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUK KOKUSU CENNET KOKUSUR
HADİS. (Çocuk kokusu Cennet kokusudur.) [Taberani]
14-) ÇOCUĞA NAMAZ ÖĞRETMEK
Ayet-i Kerimede şöyle buyrulur:
ALLAH(CC) EHLİNE NAMAZI EMRET KENDİNDE SABIR İLE DEVAM ET
AYET: (et-Taha- 132) “Ehline namazı emret. Kendin de ona sabır ile devam et!” Hadis-i şeriflerde de şöyle buyrulmuştur:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUĞUN BABASI ÜZERİNDEKİ HAKKI AKLI ERİNCE NAMAZI ÖĞRETMESİDİR ONA YAZI YÜZME ATICILIK ÖĞRETMESİ VE HELAL RIIKLANDIRMASIDIR
HADİS: “Çocuğun babası üzerindeki haklarından birisi de aklı erince, ona namazı öğretmesidir.”
“Çocuğun babası üzerindeki hakkı, ona yazı, yüzme, atıcılık öğretmesi ve sadece temiz olanlarla rızıklandırılmasıdır.”
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUKLARINIZA YEDİ YAŞINDAYKEN NAMAI ÖĞRETİN
HADİS: “Çocuklarınıza yedi yaşındayken namaz kılmalarını söyleyiniz. On yaşına bastıkları hâlde kılmazlarsa kendilerini cezalandırınız yataklarını da ayırınız.” (Ebû Dâvûd, Salât 26)
15-) EVLENDİRME HAKKI
Evlendirme: Bülûğ çağına ulaşan ve evliliğin gereklerini yerine getirebilecek durumdaki çocukların evlendirilmesi gerekir. Mazeretsiz olarak bunun geciktirilmesinin doğurabileceği olumsuz sonuçlardan Ana-Baba dini bakımdan sorumlu sayılır.
Ebu Hüreyre’den gelen bir rivayette Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuşlardır:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUĞUN BABASI ÜZERİNDEKİ HAKKI BULUĞA ERİNCE EVLENDİRMESİDİR
HADİS: “Çocuğun, babası üzerindeki bir hakkı, buluğa erince evlendirilmesidir.”
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ KİMİN ÇOCUĞU OLURSA BULUĞA ERİNCE ONU EVLENDİRSİN
HADİS: “Kimin bir çocuğu olursa, ismini ve edebini güzel yapsın. Buluğa erince de onu evlendirsin. Çocuk, buluğa erdiği hâlde evlendirilmez, o da bu yüzden bir günah işlerse bunun günahı baba üzerinedir.”
16-) PEYGAMBER SEVGİSİ EHLİ BEYT SEVGİSİ KURAN ÖĞRENME EĞİTİMİ
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUKLARINIZI ÜÇ HUSUSTA YETİŞTİRİN PEYGAMBER SEVGİSİ EHLİ BEYT SEVGİSİ KURAN ÖĞRENME EĞİTİMİ
HADİS: “Çocuklarınızı üç hususta yetiştirin:Peygamber sevgisi,
Ehl-i Beyt sevgisi ve
Kur’ân kıraati…
17-) ÇOCUĞA GÜZEL AHLAK ÖĞRETMEK
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ HİÇBİR BABA GÜZEL AHLAKTAN DAHA HAYIRLI BİR MİRAS BIRAKMAMIŞTIR
HADİS: “Hiçbir baba çocuğuna güzel ahlâktan daha hayırlı bir mîras bırakmamışltır.” (Tirmizî, Birr, buyrulmaktadır.
Çocuğa Öğretilecek İlk Söz
18-) ÇOCUĞA İLK OLARAK LAİLAHE İLLALLAH DEMEYİ ÖĞRETMEK
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUKLARINIZA İLK OLARAK LAİLAHE İLLALLAH DEMEYİ ÖĞRETİNİZ
HADİS: “İlk söz olarak çocuklarınıza güzel bir şekilde «لَآ إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ: Lâ ilâhe illâllah» demeyi öğretiniz!” (Beyhakî, Şuabu’l-îmân, VI, 398)
19-) ÇOCUKLARA KURAN OKUMAYI ÖĞRETMEK
Rasûlullâh -sallâllâhu aleyhi ve sellem-:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ KİM KURANI KÜÇÜK YAŞTA ÖĞRENİRSE KURANIN FEYZİYLE NURLANIR
HADİS: “Kim Kur’ân’ı küçük yaşlarda öğrenirse Kur’ân onun etine ve kanına işler (Yâni Kur’ân’ın feyziyle nûrlanır.)” buyurmuştur. (Ali el-Müttakî, I, 532)
RESULULLAH(SAV) IN TORUNLARINDAN BİRİ KONUŞMAYA BAŞLAYINCA İLK İŞ İSRA SURESİ 111. AYETİNİ YEDİ DEFA OKUTARAK ÖĞRETİRDİ
HADİS: Rasûlullâh -sallâllâhu aleyhi ve sellem-, kendileri de, Abdülmuttalib Oğulları’ndan bir çocuk güzel konuşmaya başladığında, ona İsrâ Sûresi’nin 111. âyetini yedi defa okutarak öğretirdi. (Abdurrezzak, el-Musannef, Beyrut 1970, IV, 334; İbn-i Ebî Şeybe, el-Musannef, Haydarabad 1976, I, 348.)Çocuklarınıza İlk Olarak "Lâ ilahe illallah" Demeyi Öğretiniz
20-) ÇOCUKLARA YEMEK YEME ADABINI ÖĞRETME
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in üvey oğlu, Ebû Seleme Abdullah İbni Abdülesed’in öz oğlu Ebû Hafs Ömer’şöyle dedi:
Ben Hz. Peygamber’in himâyesinde yetişen bir çocuktum. Yemek yerken, elim yemek tabağının her yanına giderdi. Bunun üzerine Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bana şöyle buyurdu:
RESULULLAH(SAV) EBU HAF ÖMERE OĞUL BESMELE ÇEK SAĞ ELİNLE YE HEP ÖNÜNDEN YE BUYURDU
HADİS: “Oğul, besmele çek! Sağ elinle ye! Hep önünden ye!”
O günden sonra buyurduğu gibi yedim. (Buhârî, Et`ıme 2, 3; Müslim, Eşribe 108. Ayrıca bk. İbni Mâce,
21-) İKİ KIZI OLANLAR CENNETTE PEYGAMBERLE BİRLİKTE OLACAKTIR
Enes İbni Mâlik radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
RESULULLAH(SAV) HER KİM İKİ KIZ YETİŞTİRİP BÜYÜTÜP TERBİYE EDERSE KİMSEYLE BEN YANYANA OLACAĞIM BUYURDU VE PARMAKLARINI BİRLEŞTİRDİ
HADİS: “Her kim iki kız çocuğunu yetişkinlik çağına gelinceye kadar büyütüp terbiye ederse, kıyamet günü o kimseyle ben şöyle yanyana bulunacağız” buyurdu ve parmaklarını bitiştirdi. (Müslim, Birr 149. Ayrıca bk. Tirmizî, Birr 13)
22-) COCUKLARA HARCANAN PARA SADAKADIR
RESULULLAH(SAV) BİR KİMSENİN HARCADIĞI PARANIN EN DEĞERLİSİ AİLESİNİN İHTİYAÇLARINA HARCADIĞI PARADIR
HADİS: “Bir kimsenin harcadığı paraların en değerlisi ailesinin ihtiyaçlarına harcadığı para, Allah yolunda cihâd etmek için beslediği atına harcadığı para ve bir de beraberce Allah yolunda cihâd ettiği arkadaşlarına sarfettiği paradır.” (Müslim, Zekât 38. Ayrıca bk. Tirmizî, Birr 42; İbni Mâce, Cihâd)
RESULULLAH(SAV) BİR ADAM ALLAH RIZASI İÇİN AİLESİNİN GEÇİMİNİ SAĞLARSA HARCADIKLARI ONUN İÇİN SADAKADIR
HADİS. “Bir adam Allah’ın rızasını umarak ailesinin geçimini sağlarsa, harcadıkları onun için birer sadaka olur.” (Buhârî, Îmân 41, Megâzî 12, Nefekât 1; Müslim, Zekât 49. Ayrıca bk. Nesâî, Zekât 60)
23- ÇOCUKLARIN HACCI ANA BABAYA SEVAP KAZANDIRIR
RESULULLAH(SAV) COCUĞUN HACCI KABUL OLURMU DİYE SOREN SAHABİYE EVET OLUR SANADA SEVAP KAZANDIRIR BUYURDU
HADİS. – “Evet, ayrıca sana da sevap vardır” buyurdu. (Müslim, Hac 409. Ayrıca bk. Ebu Dâvûd, Menâsik 7)
24-) ÇOCUKLARA SELAM VERİLMELİDİR
RESULULLAH(SAV) ÇOCUKLARA SELAM VERİRDİ
HADİS: “Peygamber -aleyhissalâtü vesselâm- da çocuklara böyle selâm verirdi.” buyururdu. (Buhârî, İsti’zân, 15; Müslim, Selâm, 15)
RESULULLAH(SAV) HZ ENESİN ÇOCUKLUĞUNDA YANIMIZA GELİR SELAM VERİRDİ
HADİS:“Çocuklarla birlikte oyun oynadığım o çocukluk günlerimden birinde, Rasûlullâh -sallâllâhu aleyhi ve sellem- yanımıza gelerek bize selâm verdi. Elimden tuttu ve beni bir işe gönderdi. Kendisi de ben dönene kadar duvarın gölgesinde oturdu. (Ebû Dâvûd, Edeb, 135-136/5203)
RESULULLAH(SAV) EVLERE VARINCA ÇOCUKLARA SELAM VERİRDİ
HADİS. Yine Hazret-i Enes’ten öğrendiğimize göre, tevâzû âbidesi olan Rasûl-i Ekrem Efendimiz, zaman zaman Ensâr’ı ziyârete giderdi. Evlerine vardığında çocuklara selâm verir, başlarını okşar ve onlara duâ ederdi. (Nesâî, es-Sünenü’l-Kübrâ, VI, 90)
24-) ÜÇ ÇOCUĞU ÖLEN CENNETE GİRER
RESULULLAH(SAV) HENÜZ ERGENLİK ÇAĞINA ERMEMİŞ ÜÇ ÇOCUĞU ÖLEN CENNETE GİRER
HADİS. “Henüz ergenlik çağına ulaşmamış üç çocuğu ölen her müslümanı Allah, çocuklara olan rahmet ve şefkati sebebiyle cennete koyar.” (Buhârî, Cenâiz 6, 91; Müslim, Birr 153. Ayrıca bk. Tirmizî, Cenâiz 64; Nesâî, Cenâiz 25; İbni Mâce, Cenâiz 57)Babanın Çocuğuna Duası
25-) ÇOCUĞA YAZI YAZMAYI YÜZMEYİ ATICILIĞI ÖĞRETMEK
RESULULLAH(SAV) ÇOCUĞUN BABA ÜZERİNDEKİ HAKKI YAZI YAZMAYI YÜZMEYİ ATICILIĞI ÖĞRETMEKTİR
HADİS:«–Çocuğun baba üzerindeki hakkı, ona yazı yazmayı, yüzmeyi, atıcılığı öğretmesi ve ona helâlden başka rızık yedirmemesidir.»” (Beyhakî, Şuab, VI, 401; Ali el-Müttakî, XVI, 443)
RESULULLAH(SAV) ÇOCUĞUN BABA ÜZERİNDEKİ HAKKI YAZI YAZMAYI ÖĞRETMESİDİR
HADİS. “Çocuğun baba üzerindeki hakkı, ona güzel bir isim koyması, zamanı gelince evlendirmesi ve ona yazı yazmayı öğretmesidir.” (Ali el-Müttakî, XVI, 417)
RESULULLAH(SAV) ERKEK ÇOCUKLARINA YÜRÜMEYİ OK ATMAYI KIZ ÇOCUKLARINA DA İP EĞİRMEYİ ÖĞRETİN
HADİS. “Erkek çocuklarınıza yüzmeyi ve ok atmayı, kız çocuklarınıza da ip eğirmeyi öğretiniz.” (Süyûtî, II,
Hadis-i Şerif’de Allah Rasulü (SAV.) şöyle buyuruyorlar:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ HER DOĞAN İSLAM FITRATI ÜZERE DOĞAR SONRA ANA BABASI TARAFINDAN BAŞKA DİNLERE EVRİLİR
HADİS: “Her doğan İslam fıtratı üzere doğar, daha sonra ana ve babası tarafından çeşitli dinlere mensup olarak yetiştirilir.”
Allah (CC.) Kur’an-ı Kerim’de :
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قُوا أَنفُسَكُمْ وَأَهْلِيكُمْ نَاراً وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَيْهَا مَلَائِكَةٌ غِلَاظٌ شِدَادٌ لَا يَعْصُونَ اللَّهَ مَا أَمَرَهُمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ
ALLAH(CC) BUYURDUKİ EY İNANANLAR KENDİNİZİ VE ÇOLUK ÇOCUĞUNUU CEHENNEM ATEŞİNDEN KORUYUN
AYET: (Tahrim, 66/6)“ Ey inananlar! Kendinizi ve çoluk çocuğunuzu cehennem ateşinden koruyun; onun yakıtı, insanlar ve taşlardır; görevlileri, Allah'ın kendilerine verdiği emirlere baş kaldırmayan, kendilerine buyurulanları yerine getiren pek haşin meleklerdir.”
Hayırlı evlat sahibi olabilmek için de ona İslam terbiyesi verilmesi lazımdır. Peygamber Efendimiz (SAV.) bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyuruyorlar:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ İNSAN ÖLDÜĞÜ VAKİT AMELLERİ KESİLİR YALNIZ ŞU 3 ŞEY SADAKAİ CARİYE FAYDALANILAN İLİM VE KENDİSİNE DUA EDEN SALİH EVLAT
HADİS: «İnsan öldüğü vakit bütün amelleri ondan kesilir. Yalnız üç şeyden : sadaka-i cariyeden, faydalanılan ilimden ve kendisine duâ eden sâlih evlâttan kesilmez.»buyurmuşlar. Müslim, Vasiyet, 3
Çocuk dünyaya geldiği zaman, Peygamber Efendimizden bize intikal eden bazı uygulamalar vardır. Bu uygulamalar şunlardır:
İsIam Dinine göre Çocuğun bazı hakları vardır. Bu hakların başlıcaları şunlardır
İSLAMA GÖRE ÇOCUK HAKLARI :
1-HİMAYE BAKIM VE BESLENME HAKKI
Yaşamak her insanın en tabii hakkıdır. Dünyaya gelen bir çocuğun bu haktan yararlanabilmesi gerekir. Hadis-i Şerif’de Peygamber Ef. (S.A.V) Şöyle buyuruyor:
« كُلُّكُمْ راعٍ ، وكُلُّكُمْ مسئولٌ عنْ رعِيَّتِهِ ، والأِمَامُ رَاعٍ ، ومسئولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ، والرَّجُلُ رَاعٍ في أَهْلِهِ ومسئولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ، والمرْأَةُ راعِيةٌ في بيْتِ زَوْجِهَا ومسئولة عنْ رعِيَّتِهَا ، والخَادِمُ رَاعٍ في مالِ سيِّدِهِ ومسئولٌ عَنْ رَعِيَّتِهِ ، فكُلُّكُمْ راعٍ ومسئولٌ عنْ رعِيتِهِ».
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ HEPİNİZ ÇOBANSINIZ GÜTTÜĞÜNÜZ SÜRÜDEN SORUMLUSUNUZ
HADİS: “Hepiniz çobansınız; hepiniz güttüğünüz sürüden sorumlusunuz. Devlet reisi de bir çobandır ve sürüsünden sorumludur. Erkek ailesinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Kadın kocasının evinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Hizmetkâr, efendisinin malının çobanıdır; o da sürüsünden sorumludur. Netice itibariyle hepiniz çobansınız ve güttüğünüz sürüden sorumlunuz.Riyazü’s-Salihin,
2-) YAŞAMA HAKKI
İslâmiyet, her şeyden önce çocuğun hayatının korunması üzerinde durur ve çocukların öldürülmesini yasaklar.
ALLAH(CC) BUYURDUKİ ÇOCUKLARINI CEHALETLE DÜŞÜNCESİZCE ÖLDÜRENLER MUTLAKA HÜSRANDADIR
AYET: (el-Enam 140) “Çocuklarını cehaletle, düşüncesizlikle öldürenler, mutlaka hüsrandadırlar.” buyrulmuştur.
Yine başka bir ayette
ALLAH(CC) BUYURDUKİ EVLATLARINII FAKİRLİK KORKUSUYLA ÖLDÜRMEYİN ONLARIDA SİZİDE RIZIKLANDIRIRIZ
AYET: (el-İsra, 31) “Evlatlarınızı, fakirlik korkusuyla öldürmeyin. Onları da, sizi de biz rızıklandırırız. Hakikat, onları öldürmek büyük bir suçtur.” buyrulmaktadır.
3-) SAĞ KULAĞA EZAN SOL KULAĞA KAMET OKUMAK
Bebeğin sağ kulağına ezan, sol kulağına da kamet okunur
RESULULLAH(SAV) TORUNU HZ HASAN DOĞDUĞU ZAMAN KULAĞINA EZAN OKUMUŞTUR
HADİS: Hazreti Ebu Rafi anlatıyor: “Hz. Hasan dünyaya geldiği zaman Hazreti Peygamber (s.a.v)'in onun kulağına ezan okuduğunu gördüm.” (Ebu Davud, Edep, 107; Tirmizî, Edahî,16; Ahmet b. Hanbel, VI/9,291). Bu hadiste görüldüğü üzere İslam dinide çocuğun kulağına ezan okumak vardır.
4-)GÜZEL İSİM HAKKI
Çocuğa, büyüdüğü zaman kendisinin de beğenebileceği hem lafızca hem de anlamca güzel bir isim verilmelidir.
عَنْ أَبِى الدَّرْدَاءِ رَضِىَ اللّٰهُ عَنْهُ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللّٰهِ j :
« إِنَّكُمْ تُدْعَوْنَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِأَسْمَائِكُمْ وَأَسْمَاءِ اٰبَائِكُمْ فَأَحْسِنُوا أَسْمَاءَكُمْ »
Ebû’d-Derdâ -radıyallâhu anh-’den rivâyet edildiğine göre Allah Rasûlü -sallâllâhu aleyhi ve sellem- Efendimiz şöyle buyurmuştur:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ SİZ KIYAMETTE BABALARINIIN İSMİYLE ÇAĞIRILACAKSINIZ ÖYLEYSE GÜZEL İSİMLER KOYUN
HADİS: “Siz kıyâmet günü isimlerinizle ve babalarınızın isimleriyle çağrılacaksınız. Öyleyse güzel isimler koyun.” (Ebû Dâvûd, Edeb, 61)
5-) AKİKA KURBANI KESMEK
Bebeğin doğumunun yedinci günü veya daha sonraki günlerde erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun olmak üzere kurban kesilir. Her ikisi için bir koyun kesilmesi de mümkündür
Yeni doğan bebeğin başındaki ilk saçlarına akîka; bu çocuğun doğumundan yedi gün sonra başındaki tüyleri kısmen veya tamamen traş edip adını koyduktan sonra Allah'u Teâlâ'ya şükür için kesilen kurbana akîka kurbanı denir. Hz. Aişe (r.a.)'den şöyle rivâyet edilmektedir.
RESULULLAH(SAV) BİZE ERKEK ÇOCUKLAR İÇİN İKİ KI OCUKLAR İÇİN BİR KOYUN AKİKA OLARAK KURBAN ETMEMİZİ EMREDERDİ
HADİS: "Resul-i Ekrem (s.a.s.} bize erkek çocuklar için iki, kız çocukları için bir koyun "akîka" olarak kurban etmemizi emretti." (İbn Mâce hadis no: 3163, Zebâih, no: 1515).
RESULULLAH(SAV) TORUNLARI HASAN İLE HÜSEYİNİ DOĞUMLARINDAN YEDİNCİ GÜNÜNDE AKİKA KURBANI KESMİŞ VE ADLARINI KOYMUŞTUR
Yine Hz. Âişe validemizin rivâyetine göre, Peygamber Efendimiz (s.a.s.), torunları Hasan ile Hüseyin'in doğumlarının yedinci günü akika kurbanlarını kesmiş ve adlarını koymuştur. (Tecrid-i Sarih Tercümesi, XI, 401)
Akîka kurbanı Hanefi mezhebine göre mübah ve dolayısıyla menduptur. Diğer üç büyük imâma göre sünnet, Zahiri mezhebine göre ise farzdır.
Bu kurban çocuğun doğduğu günden bâlîğ olacağı güne kadar kesilebilir. Ancak doğumun yedinci gününde kesilmesi daha çok sevap kazanmaya sebeptir. Kesilen kurbanın kemikleri çocuğun sıhhatli olmasına sebep olsun niyetiyle kırılmayıp eklem yerlerinden sıyrılır ve öylece pişirilir. Sonra bu kemikler bir yere gömülür. Akîka kurbanının etinden bunu tasadduk eden kimsenin yiyebileceği gibi ev halkı da bu etten istifâde eder. Bir kısmı da ihtiyaç sahiplerine dağıtılır.
6-)SÜNNET:( HİTAN)Erkek üreme organının uç kısmında bulunan deri parçasının kesilmesi, hitan. Doğumunun ilk gününden bulüğ yaşına kadarki herhangi bir zamanda çocuk sünnet ettirilir.
Kur'ân'da "Sünnet" (hıtan) ile ilgili bir âyet bulunmamakla birlikte, Müslümanlığın simgesi olarak kabul edilmiştir. Geçmişi Hz. İbrahim'e kadar varan sünnettir.
RESULULLAH(SAV) HİÇ KUŞKUSUZ İLK MİSAFİR EDİNEN İLK DEFA DON GİYEN İLK KEZ SÜNNET OLAN HZ İBRAHİMDİR
HADİS:"Hiç kuşkusuz ilk misafir edinen, ilk defa don giyen ve ilk kez sünnet olan Hz. İbrahim'dir." (Muvatta, Sıfatu'n-Nebî', 4).
Sünnet olmak ondan sonra bütün peygamberlerde ve onlara uyanlarda devam etmiş, Peygamberimiz (s.a.s) peygamber olarak gönderilinceye kadar sürüp gitmiştir. Peygamberimiz (s.a.s) bir başka hadislerinde şöyle buyuruyorlar:
RESULULLAH(SAV) BUYURDU 4 ŞEY VARDIRKİ SÜNNETİMDENDİR HİTAN OLMAK GÜEL KOKU SÜRMEK MİSVAK KULLANMAK VE EVLENMEK
"Dört şey var ki, bunlar peygamberlerin sünnetlerindendir. Sünnet olmak, güzel koku sürünmek, misvak kullanmak ve evlenmek." (Tirmizî, Ahmed b. Hanbel, Müsned,)
7-)SAÇIN TRAŞ EDİLMESİ : Doğumun yedinci günü çocuğun saçı tıraş edilir ve bunun ağırlığınca gümüş ya da altın değerinde bir şey fakirlere sadaka olarak verilir. Bunların yanı sıra, yeni çocuk sahibi olmuş bir müslümanın, bunu Allah’ın bir lütfu olarak değerlendirerek sevinçle karşılaması ve çevresine bunu hissettirmesi, kız ve erkek çocuk arasında bir fark gözetmemesi de İslami bir edep kuralıdır.
İslam’ın çocuğa yaklaşımı, sevgi, şefkat ve hoşgörü anlayışına dayanır. Çünkü çocuk dünyaya günahsız olarak gelir. Bülûğ çağına kadar da yaptığı davranışlardan dini bakımdan sorumlu değildir.
RESULULLAH(SAV) BUYURDU EY FATMA ÇCUĞUN BAŞINI TRAŞ ETTİR VE SAÇININ AĞIRLIĞINCA GÜMÜŞ TASADDUK ET
Ey Fatıma! Çocuğun başını tıraş ettir ve saçının ağırlığınca gümüş tasadduk et!" dedi. Bu emir üzerine saçı tarttık, ağırlığı bir dirhem veya buna yakın bir şeydi." [Tirmizi, Edahi 20, (1519)]
RESULULLAH(SAV) BUYURDU HZ FATMA HZ HASAN HZ HÜSEYİN ZEYNEBİN ÜMMÜ GÜLSÜMÜN SAÇLARINI TRAŞ ETTİ TARTTI AĞIRLIĞINCA GÜMÜŞ TASADDUK ETTİ
Cafer İbnu Muhammed babasından o da Hz. Fatıma (ra)'dan rivayet ettiğine göre, Hz. Fatıma, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin'in, Zeyneb'in, Ümmü Külsüm (ra)'ün saçlarını tarttı. Bunların ağırlığınca gümüş tasadduk etti. [Muvatta, Akika 2, (2, 501)]
8-) SÜT EMME HAKKI
Süt devresi, çocukların biyolojik ve psikolojik gelişimleri için en önemli safhalardan birisidir. İnsanın, insanî vasıfları alması için en temiz gıda, yine insan sütüdür. Kuran-ı Kerim, bunun önemini iki ayet-i kerime ile vurgulamıştır:
ALLAH(CC) BUYURDU EMİRMEYİ TAMAMLAMAK İSTEN İÇİN ANNELER İKİ TAM YIL EMZİRİRLER ONLARIN BESLENMESİ GİYİMİ BABAYA AİTTİR
AYET: (el-Bakara, 233)“Emzirmeyi tamamlamak isteyen (baba) için, anneler, çocuklarını iki tam yıl emzirirler. Onların örfe uygun olarak beslenmesi ve giyimi, baba tarafına aittir.”
Hadis-i şerifte de şöyle buyrulur.RESULULLAH(SAV) BUYURDU BEBEK İÇİN ANNESİNİN SÜTÜNDEN HAYIRLI SÜT YOKTUR
HADİS: “Bebek için annesinin sütünden daha hayırlı süt yoktur.”
9-) GÜZEL TERBİYE HAKKI
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUĞA GÜZEL TERBİYE EVLADIN BABASINDAKİ HAKLARINDANDIR
HADİS: (Çocuğu güzel terbiye, evladın babasındaki haklarındandır.) [Beyheki]
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ EVLADINIA İKRAM EDİN ONLARI EDEPLİ TERBİYELİ YETİŞTİRİN
HADİS: (Evladınıza ikram edin, onları edepli, terbiyeli yetiştirin!) [İbni Mace]
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUĞU TERBİYE ETMEK SADAKA VERMEKTEN DAHA SEVAPTIR
HADİS: (Çocuğu terbiye etmek sadaka vermekten daha sevaptır.) [Tirmizi]
Çocuğun sağlam kişilikli, bilgili, faziletli, sanat ve hüner sahibi, iyi bir insan, iyi bir Müslüman olarak yetişmesi için her türlü gayretin gösterilmesi gerekir.
حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ مُوسى عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: « ما نَحَلَ وَالِدٌ وَلَدًا من نَحْلٍ أَفْضَلَ مِنْ أَدَبٍ حَسَنٍ»
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ HİÇBİR ANA BABA ÇOCUĞUNA GÜZEL TERBİYEDEN DAHA KIYMETLİ MİRAS BIRAKMAMIŞTIR
HADİS: “Hiçbir anne-baba, çocuğuna güzel terbiyeden daha kıymetli bir bağışta bulunmamıştır.” (Tirmizî, Birr, 33)
10-) EŞİT MUAMELE HAKKI
Yakup Peygamber’in çocuklarına, özellikle. Hz.Yusuf’a olan sevgisi buna en güzel örnektir. Yani her şeyde (özellikle sevgide de) eşit olmamız gerektiğinin açık bir kanıtıdır.İslam ve
Peygamber Efendimiz bir hadislerinde şöyle buyurmaktadır.
اتَّقُوا اللَّه وَاعْدِلُوا في أَوْلادِكُمْ
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ALLAHTAN KORKUNUZ ÇOCUKLARINIZ ARASINDA ADALETLİ OLUNUZ
HADİS: "Allah'tan korkunuz; çocuklarınız arasında adaletli davranınız"
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ HEDİYE VERİRKEN ÇOCUKLARINIZ ARASINDA EŞİTLİĞE RİAYET EDİN
HADİS: (Hediye verirken çocuklarınız arasında eşitliğe riayet ediniz!) [Taberani]
Çocuklar arasında herhangi bir şekilde ayırım yapmak son derece yanlış hem de sünnete aykırıdır. Özellikle cahiliye dönemi kalıntısı olan, kız çocuklarını aşağı ve değersiz görme ve onları bazı haklardan mahrum bırakma, İslam’da son derece çirkin kabul edilen ve yasaklanan bir davranıştır. Tam aksine, kız çocuklarının haklarına öncelik vermek hususunda Hz. Peygamber’in ısrarlı tavsiyeleri ve vardır.
11-) HELAL RIZIK HAKKI
Ruhumuzun ve bedenimizin gelişiminde en temel unsur, helâl lokmadır. Bu, çocuğun babası üzerindeki en önemli haklarından biridir. Bu sebeple hadis-i şerifte:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUĞUN BABAS ERİNDEKİ HAKLARDAN BİRİDE ONU YALNIZCA TEMİZ ŞEYLERLE RIZIKLANDIRMASIDIR
HADİS: “Çocuğun babası üzerindeki haklarından birisi de onu yalnızca temiz şeylerle rızıklandırmasıdır.” buyurulmuştur.
12-) ÇOCUĞUN OYUN HAKKI
Çocuğun, gerek bedenî, gerekse aklî ve hatta ruhî gelişimi için oyun çok önemlidir. Eski ve yeni bütün terbiyeciler, bu hususta ittifak ederler. Peygamber Efendimiz (sav) çocukların oyun oynaması ve oynatılması hususunda tavsiyelerde bulunmuştur. Bir hadis-i şerifinde:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUĞU OLAN ONUNLA ÇOCUKLAŞSIN
HADİS: “Çocuğu olan, onunla çocuklaşsın.” buyurmuştur.
Kendisi de terbiyesi altında olan torunlarını ve diğer çocukları dilini çıkarmak, dizlerinden göğsüne kadar yürütmek, sırtına bindirmek, yüzlerine su püskürtmek, saçlarından hafifçe tutup asılmak, çeşitli güzel isimler takmak gibi muhtelif şekillerde eğlendirdiği rivayet edilmektedir. Efendimiz (sav) hizmetinde olan
RESULULLAH(SAV) ÇOCUKLARI İLE ŞAKALAŞAN İNSANLARIN EN İLERİSİ İDİ
HADİS: Hazret-i Enes, Resulullah’ı “çocuklarla şakalaşma (ve onları eğlendirme de) insanların en ileri olanı” diye tasvir eder.
13-) ÇOCUĞA ŞEFKATLİ DAVRANMA HAKKI
RESULULLAH(SAV) BENİM 10 ÇOCUĞUM HİÇBİRİNİ ÖPMEM DİYEN SAHABİYE MERHAMET ETMEYENE MERHAMET OLUNMA BUYURDU
HADİS: Peygamber efendimiz aleyhisselam, torununu öperken biri görüp, (Ya Resulallah, benim on çocuğum var, hiç birini öpmem) dedi. Ona, (Merhamet etmeyen merhamet bulamaz) buyurdu. (Buhari)
Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUKLARINIZI ÇOK ÖPÜN HER ÖPMENİZDE CENNETTTEKİ DERECENİ YÜKSELİR
HADİS: (Çocuklarınızı çok öpün, her öpmenizde Cennetteki dereceniz yükselir.) [Buhari]
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUK KOKUSU CENNET KOKUSUR
HADİS. (Çocuk kokusu Cennet kokusudur.) [Taberani]
14-) ÇOCUĞA NAMAZ ÖĞRETMEK
Ayet-i Kerimede şöyle buyrulur:
ALLAH(CC) EHLİNE NAMAZI EMRET KENDİNDE SABIR İLE DEVAM ET
AYET: (et-Taha- 132) “Ehline namazı emret. Kendin de ona sabır ile devam et!” Hadis-i şeriflerde de şöyle buyrulmuştur:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUĞUN BABASI ÜZERİNDEKİ HAKKI AKLI ERİNCE NAMAZI ÖĞRETMESİDİR ONA YAZI YÜZME ATICILIK ÖĞRETMESİ VE HELAL RIIKLANDIRMASIDIR
HADİS: “Çocuğun babası üzerindeki haklarından birisi de aklı erince, ona namazı öğretmesidir.”
“Çocuğun babası üzerindeki hakkı, ona yazı, yüzme, atıcılık öğretmesi ve sadece temiz olanlarla rızıklandırılmasıdır.”
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUKLARINIZA YEDİ YAŞINDAYKEN NAMAI ÖĞRETİN
HADİS: “Çocuklarınıza yedi yaşındayken namaz kılmalarını söyleyiniz. On yaşına bastıkları hâlde kılmazlarsa kendilerini cezalandırınız yataklarını da ayırınız.” (Ebû Dâvûd, Salât 26)
15-) EVLENDİRME HAKKI
Evlendirme: Bülûğ çağına ulaşan ve evliliğin gereklerini yerine getirebilecek durumdaki çocukların evlendirilmesi gerekir. Mazeretsiz olarak bunun geciktirilmesinin doğurabileceği olumsuz sonuçlardan Ana-Baba dini bakımdan sorumlu sayılır.
Ebu Hüreyre’den gelen bir rivayette Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuşlardır:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUĞUN BABASI ÜZERİNDEKİ HAKKI BULUĞA ERİNCE EVLENDİRMESİDİR
HADİS: “Çocuğun, babası üzerindeki bir hakkı, buluğa erince evlendirilmesidir.”
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ KİMİN ÇOCUĞU OLURSA BULUĞA ERİNCE ONU EVLENDİRSİN
HADİS: “Kimin bir çocuğu olursa, ismini ve edebini güzel yapsın. Buluğa erince de onu evlendirsin. Çocuk, buluğa erdiği hâlde evlendirilmez, o da bu yüzden bir günah işlerse bunun günahı baba üzerinedir.”
16-) PEYGAMBER SEVGİSİ EHLİ BEYT SEVGİSİ KURAN ÖĞRENME EĞİTİMİ
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUKLARINIZI ÜÇ HUSUSTA YETİŞTİRİN PEYGAMBER SEVGİSİ EHLİ BEYT SEVGİSİ KURAN ÖĞRENME EĞİTİMİ
HADİS: “Çocuklarınızı üç hususta yetiştirin:Peygamber sevgisi,
Ehl-i Beyt sevgisi ve
Kur’ân kıraati…
17-) ÇOCUĞA GÜZEL AHLAK ÖĞRETMEK
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ HİÇBİR BABA GÜZEL AHLAKTAN DAHA HAYIRLI BİR MİRAS BIRAKMAMIŞTIR
HADİS: “Hiçbir baba çocuğuna güzel ahlâktan daha hayırlı bir mîras bırakmamışltır.” (Tirmizî, Birr, buyrulmaktadır.
Çocuğa Öğretilecek İlk Söz
18-) ÇOCUĞA İLK OLARAK LAİLAHE İLLALLAH DEMEYİ ÖĞRETMEK
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ ÇOCUKLARINIZA İLK OLARAK LAİLAHE İLLALLAH DEMEYİ ÖĞRETİNİZ
HADİS: “İlk söz olarak çocuklarınıza güzel bir şekilde «لَآ إِلٰهَ إِلَّا اللّٰهُ: Lâ ilâhe illâllah» demeyi öğretiniz!” (Beyhakî, Şuabu’l-îmân, VI, 398)
19-) ÇOCUKLARA KURAN OKUMAYI ÖĞRETMEK
Rasûlullâh -sallâllâhu aleyhi ve sellem-:
RESULULLAH(SAV) BUYURDUKİ KİM KURANI KÜÇÜK YAŞTA ÖĞRENİRSE KURANIN FEYZİYLE NURLANIR
HADİS: “Kim Kur’ân’ı küçük yaşlarda öğrenirse Kur’ân onun etine ve kanına işler (Yâni Kur’ân’ın feyziyle nûrlanır.)” buyurmuştur. (Ali el-Müttakî, I, 532)
RESULULLAH(SAV) IN TORUNLARINDAN BİRİ KONUŞMAYA BAŞLAYINCA İLK İŞ İSRA SURESİ 111. AYETİNİ YEDİ DEFA OKUTARAK ÖĞRETİRDİ
HADİS: Rasûlullâh -sallâllâhu aleyhi ve sellem-, kendileri de, Abdülmuttalib Oğulları’ndan bir çocuk güzel konuşmaya başladığında, ona İsrâ Sûresi’nin 111. âyetini yedi defa okutarak öğretirdi. (Abdurrezzak, el-Musannef, Beyrut 1970, IV, 334; İbn-i Ebî Şeybe, el-Musannef, Haydarabad 1976, I, 348.)Çocuklarınıza İlk Olarak "Lâ ilahe illallah" Demeyi Öğretiniz
20-) ÇOCUKLARA YEMEK YEME ADABINI ÖĞRETME
Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in üvey oğlu, Ebû Seleme Abdullah İbni Abdülesed’in öz oğlu Ebû Hafs Ömer’şöyle dedi:
Ben Hz. Peygamber’in himâyesinde yetişen bir çocuktum. Yemek yerken, elim yemek tabağının her yanına giderdi. Bunun üzerine Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem bana şöyle buyurdu:
RESULULLAH(SAV) EBU HAF ÖMERE OĞUL BESMELE ÇEK SAĞ ELİNLE YE HEP ÖNÜNDEN YE BUYURDU
HADİS: “Oğul, besmele çek! Sağ elinle ye! Hep önünden ye!”
O günden sonra buyurduğu gibi yedim. (Buhârî, Et`ıme 2, 3; Müslim, Eşribe 108. Ayrıca bk. İbni Mâce,
21-) İKİ KIZI OLANLAR CENNETTE PEYGAMBERLE BİRLİKTE OLACAKTIR
Enes İbni Mâlik radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:
RESULULLAH(SAV) HER KİM İKİ KIZ YETİŞTİRİP BÜYÜTÜP TERBİYE EDERSE KİMSEYLE BEN YANYANA OLACAĞIM BUYURDU VE PARMAKLARINI BİRLEŞTİRDİ
HADİS: “Her kim iki kız çocuğunu yetişkinlik çağına gelinceye kadar büyütüp terbiye ederse, kıyamet günü o kimseyle ben şöyle yanyana bulunacağız” buyurdu ve parmaklarını bitiştirdi. (Müslim, Birr 149. Ayrıca bk. Tirmizî, Birr 13)
22-) COCUKLARA HARCANAN PARA SADAKADIR
RESULULLAH(SAV) BİR KİMSENİN HARCADIĞI PARANIN EN DEĞERLİSİ AİLESİNİN İHTİYAÇLARINA HARCADIĞI PARADIR
HADİS: “Bir kimsenin harcadığı paraların en değerlisi ailesinin ihtiyaçlarına harcadığı para, Allah yolunda cihâd etmek için beslediği atına harcadığı para ve bir de beraberce Allah yolunda cihâd ettiği arkadaşlarına sarfettiği paradır.” (Müslim, Zekât 38. Ayrıca bk. Tirmizî, Birr 42; İbni Mâce, Cihâd)
RESULULLAH(SAV) BİR ADAM ALLAH RIZASI İÇİN AİLESİNİN GEÇİMİNİ SAĞLARSA HARCADIKLARI ONUN İÇİN SADAKADIR
HADİS. “Bir adam Allah’ın rızasını umarak ailesinin geçimini sağlarsa, harcadıkları onun için birer sadaka olur.” (Buhârî, Îmân 41, Megâzî 12, Nefekât 1; Müslim, Zekât 49. Ayrıca bk. Nesâî, Zekât 60)
23- ÇOCUKLARIN HACCI ANA BABAYA SEVAP KAZANDIRIR
RESULULLAH(SAV) COCUĞUN HACCI KABUL OLURMU DİYE SOREN SAHABİYE EVET OLUR SANADA SEVAP KAZANDIRIR BUYURDU
HADİS. – “Evet, ayrıca sana da sevap vardır” buyurdu. (Müslim, Hac 409. Ayrıca bk. Ebu Dâvûd, Menâsik 7)
24-) ÇOCUKLARA SELAM VERİLMELİDİR
RESULULLAH(SAV) ÇOCUKLARA SELAM VERİRDİ
HADİS: “Peygamber -aleyhissalâtü vesselâm- da çocuklara böyle selâm verirdi.” buyururdu. (Buhârî, İsti’zân, 15; Müslim, Selâm, 15)
RESULULLAH(SAV) HZ ENESİN ÇOCUKLUĞUNDA YANIMIZA GELİR SELAM VERİRDİ
HADİS:“Çocuklarla birlikte oyun oynadığım o çocukluk günlerimden birinde, Rasûlullâh -sallâllâhu aleyhi ve sellem- yanımıza gelerek bize selâm verdi. Elimden tuttu ve beni bir işe gönderdi. Kendisi de ben dönene kadar duvarın gölgesinde oturdu. (Ebû Dâvûd, Edeb, 135-136/5203)
RESULULLAH(SAV) EVLERE VARINCA ÇOCUKLARA SELAM VERİRDİ
HADİS. Yine Hazret-i Enes’ten öğrendiğimize göre, tevâzû âbidesi olan Rasûl-i Ekrem Efendimiz, zaman zaman Ensâr’ı ziyârete giderdi. Evlerine vardığında çocuklara selâm verir, başlarını okşar ve onlara duâ ederdi. (Nesâî, es-Sünenü’l-Kübrâ, VI, 90)
24-) ÜÇ ÇOCUĞU ÖLEN CENNETE GİRER
RESULULLAH(SAV) HENÜZ ERGENLİK ÇAĞINA ERMEMİŞ ÜÇ ÇOCUĞU ÖLEN CENNETE GİRER
HADİS. “Henüz ergenlik çağına ulaşmamış üç çocuğu ölen her müslümanı Allah, çocuklara olan rahmet ve şefkati sebebiyle cennete koyar.” (Buhârî, Cenâiz 6, 91; Müslim, Birr 153. Ayrıca bk. Tirmizî, Cenâiz 64; Nesâî, Cenâiz 25; İbni Mâce, Cenâiz 57)Babanın Çocuğuna Duası
25-) ÇOCUĞA YAZI YAZMAYI YÜZMEYİ ATICILIĞI ÖĞRETMEK
RESULULLAH(SAV) ÇOCUĞUN BABA ÜZERİNDEKİ HAKKI YAZI YAZMAYI YÜZMEYİ ATICILIĞI ÖĞRETMEKTİR
HADİS:«–Çocuğun baba üzerindeki hakkı, ona yazı yazmayı, yüzmeyi, atıcılığı öğretmesi ve ona helâlden başka rızık yedirmemesidir.»” (Beyhakî, Şuab, VI, 401; Ali el-Müttakî, XVI, 443)
RESULULLAH(SAV) ÇOCUĞUN BABA ÜZERİNDEKİ HAKKI YAZI YAZMAYI ÖĞRETMESİDİR
HADİS. “Çocuğun baba üzerindeki hakkı, ona güzel bir isim koyması, zamanı gelince evlendirmesi ve ona yazı yazmayı öğretmesidir.” (Ali el-Müttakî, XVI, 417)
RESULULLAH(SAV) ERKEK ÇOCUKLARINA YÜRÜMEYİ OK ATMAYI KIZ ÇOCUKLARINA DA İP EĞİRMEYİ ÖĞRETİN
HADİS. “Erkek çocuklarınıza yüzmeyi ve ok atmayı, kız çocuklarınıza da ip eğirmeyi öğretiniz.” (Süyûtî, II,
