NAMAZIN FARZLARI(İÇİNDEKİLER)
1. İftitah Tekbiri:
Namaz kılan kişinin ayakta ve kendisinin işitebileceği kadar bir sesle “Allahu ekber” demesine “iftitah tekbiri” (Allah’ı ta’zime başlama) veya “tahrime” denir. Bu tekbirle namaza girilmiş ve dış âlemle ilgi kesilmiş olur. İftitah tekbiri namazın önünde bulunması sebebiyle şarta benziyorsa da, rükünlere bitişik olması yüzünden, o da bir rükün sayılmıştır.
Namaza iftitah tekbiri ile başlamanın farz oluşu Kitap ve sünnet delillerine dayanır:
Allah Teâlâ;
AYET: “Rabb’ini yücelt” [2] buyurur. Hz. Peygamber (s.a.s) de şöyle buyurmuştur:
HADİS: “Namazın anahtarı temizliktir, başlaması ise tekbirdir.” [3]
HADİS: “Allah Teâlâ abdesti yerli yerinde alıp, sonra kıbleye dönerek “Allahu ekber” demedikçe bir kimsenin namazını kabul etmez.” [4] Hz. Peygamber yanlış namaz kılan bir sahabiye, namazı tarif ederken;
HADİS: “Namaza kalktığın zaman tekbir getir” [5] buyurmuştur.
HADİS: Hz. Peygamber’in namaza başlarken tekbir alarak, ellerini kulaklarının hizasına kadar kaldırdığına dair çeşitli hadisler nakledilmiştir.[6]
HADİS: Şâfiî ve Hanbelîlere göre, elleri tekbir alırken, rükûa eğilirken ve rükûdan doğrulurken omuz hizasına kadar kaldırmak sünnettir.[7]
Ayakta duramayan kişi oturarak tekbir alabilir. Tekbir, gücü yetenler için Arapça alınır. Başka dilde olmaz. Arkasındaki cemaate duyurabilmesi için imamın tekbiri açıktan alması müstehaptır. Dilsiz veya başka dilde tekbir getirmekten âciz olan kimseden, tekbir getirme farîzası düşer. Tekbirin yalnız bir bölümünü söylemeye gücü yetene, o kısmın bir anlamı varsa gücünün yettiği kadarı yeterli olur.
Allah Teâlâ’yı yüceltme anlamı taşıyan “Allah kebir” veya “Allah azîm” gibi başka sözlerle tekbir alınması yahut yalnız “Allah” denilmesi de farz için yeterlidir. Ancak, “Allahümmağfirlî (Allah’ım beni bağışla”), “estağfirullah (Allah’tan, bağışlanmamı dilerim)”, “eûzubillah (Allah’a sığınıyorum)” veya “bismillah (Allah’ın adı ile başlıyorum)” gibi sözlerle namaza başlanmış olmaz. Çünkü bunlar birer dua cümlesi olup, yalnız ta’zimi ifade etmez. Hanefîlere göre, namaza “Allahuekber (Allah her şeyden yücedir)” sözü ile başlamak vâcip, bu sözden başkasını tercih etmek ise tahrimen mekruhtur.
Ekber yerine “ekbâr” veya Allah yerine “Âllah” şeklinde uzatarak okumak anlamı bozacağı için bununla namaza başlanmış olmaz. Namaz içinde böyle bir okuyuş da namazı bozar. Ekber’in “kâf”ını yumuşak okuyarak “egber” denilmesi namaza zarar vermez. Çünkü bundan kaçınmak güçtür.
İmama uymak üzere alınan iftitah tekbirinin tamamının ayakta alınması gerekir. Buna göre, rükû halindeki imama uyan kimse, kıyamda iken “Allah” deyip, “ekber” lafzını rükûda iken söylese, bununla imama uymuş olmaz. Yeniden doğrulup tekbir alması gerekir. Bunu yaparken rükûu kaçırsa, eksik kalan bu rekâtı namazın sonunda tamamlar.
Ebû Hanîfe’ye göre, Arapça dışında bir dilde tekbir getirmek de yeterlidir. Çünkü Allah Teâlâ;
“Rabb’inin ismini anıp, namaz kılan mutlaka kurtuluşa ermiştir” [8] buyurur.
HADİS: Bu kişi de Allah’ı anmıştır. Ebû Yusuf, İmam Muhammed ve İmam Şâfiî (r.aleyhîm)’e göre ise, bir kimse ancak, Arapça okuyuşu güzel yapamaması durumunda başka dilde tekbir getirebilir. Eğer Arapça’yı güzel telaffuz edebiliyorsa, başka dilde tekbir alması yeterli olmaz.[9]
HADİS: Çünkü Rasûlullah (s.a.s) “Beni namaz kılarken gördüğünüz gibi namaz kılınız.” [10] buyurmuştur.
Tekbir niyetten sonra alınmış olmalı ve imama uyan kimsenin tekbiri imamın tekbirinin önüne geçmemelidir. ,kısa islami bilgiler
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder